• امریکائیها در هفته ﺁخر ماه مه، امنیت منطقه کردستان عراق را به کردها واگذار کردند . تازه معلوم شد که این منطقه در دست سه گروه مسلح است و خود به سه منطقه " خودمختار " تقسیم می شود : منطقه ای که اربیل مرکز ﺁنست در دست بارزانیها و منطقه ای که سلیمانیه مرکز ﺁنست در دست اتحادیه میهنی به رهبری جلال طالبانی و منطقه سومی در دست گروه و بسا گروههای مسلح دیگر است .
و از ﺁنجا که ترکیه مدعی است کردستان عراق پایگاه کردهای ترکیه شده است، در روزهای 30 و 31 مه تهدید به حمله نظامی به منطقه کرد نشین عراق را تکرار کرد . امریکا از ترکیه خواست قوای نظامی خود را وارد کردستان عراق نکند .
• امنیت منطقه نجف در دست نیروهای مسلح شیعه است . در منطقه شیعه نشین ، سه گروه مسلح عمده وجود دارند : جیش المهدی و سپاه بدر و گروه مسلحی که به حزبی مخالف ایران تعلق دارد و بر منطقه نفت خیز بصره مسلطه است .
• در منطقه سنی نشین عراق نیز دست کم سه دسته مسلح وجود دارند : القاعده و بعثی ها و سلفی ها . علاوه بر این سه دسته ، قبایل و ملی گراها و افراد ارتش عراق که امریکائیها منحل کردند نیز هستند.
از این رو است که هیأت تحقیق انگلیسی به این نتیچه رسید که در عراق چندین جنگ داخلی وجود دارد و در 3 ژوئن، ژنرال سانشز گفت: امریکا نمی تواند در عراق پیروز شود .
انقلاب اسلامی : با توجه به تکه پاره شدن عراق و افتادن هر پاره دست یک گروه مسلح، ببینیم سیاست رژیم در عراق چیست ؟
*سیاست دوگانه و متضاد ایران در عراق از دید امریکا :
• لوموند ( 28 مه ) ، در روز گفتگوی ایران و امریکا در بغداد، گزارش - تحلیلی در باره سیاست ایران در عراق منتشر کرد. نکات عمده این گزارش عبارتند از :
● امریکا بر این نظر هستند که ایران در عراق سیاست دوگانه و متضادی دارد : از سوئی از حکومت عراق حمایت می کند و از سوی دیگر ، گروههای مسلحی را تعلیم می دهد و مسلح می کند که سربازان امریکائی را می کشند و مانع از استقرار امنیت در عراق می شوند .
● اما این سیاست ظاهری از دوگانگی و تضاد دارد . در واقع، ایران ، بر اساس تنها منافع خود، سیاست عملگرایانه و وقیحانه ای را رویه کرده است . رژیم ایران برای تأمین حیات خویش که امریکا بخاطر برنامه اتمی ، تهدیدش می کند، صبورانه استراتژی زیان رسانی را بنا کرده است تا وقتی زمان ﺁن شد، مخاطب اجتناب ناپذیری برای امریکا بگردد . روشی که بکار برده است ، نتیجه داده است چرا که امریکا خود را ناگزیر دیده است با ایران گفتگو کند . حکومت بوش که می گفت : تا وقتی ایران غنی سازی اورانیوم را متوقف نکند، از هرگونه گفتگو با این کشور سر باز می زند، امروز با نمایندگان ملاها در بغداد گفتگو می کند .
● ایران دیگر نمی خواهد یک عراق دشمن ، همان که در دوران صدام بود، در همسایگی خود داشته باشد . برای تثبیت روابط خود با همسایه های عرب ، جمهوری اسلامی از شورایعالی جمهوری اسلامی عراق، مهمترین تشکل سیاسی شیعه در حکومت عراق حمایت می کند . و این متحدان پابرجا از جمله بکار ﺁن می ﺁیند که مانع از تصویب قانون نفتی بگردند که به زیان ایران باشد .
● اما با توجه به حضور دهها هزار قوای امریکائی در مرزهایش، ایران، بموازات، در حمایت از مقتدی صدر و جیش المهدی او نیز به خود تردید راه نمی دهد .
ایران خواهان تخلیه عراق از سوی قوای امریکا است . اما تخلیه ای اعلام شده و برنامه دار . ایران می گوید ﺁماده است به امریکا کمک کند در تخلیه عراق .
● ﺁیا این همکاری سبب می شود که ، در عوض، غرب در مسئله اتمی ایران کوتاه بیاید ؟ رسما نه . دو طرف می گویند گفتگوشان تنها مربوط به عراق می شود . اما تماسهای سری میان دو طرف وجود دارند . ایران از ﺁن می ترسد که تخلیه زود هنگام عراق از قوای امریکا، جنگ داخلی عمومیت یافته ای را، در عراق، روی دستش بگذارد. در تهران، تأکید می کنند که می باید " برنامه ای برای تخلیه عراق باشد " . بخصوص که ایران نمی تواند روی حمایت شیعه عراق حساب کند . چرا که ایرانی نیستند . بلکه طوایف عرب هستند که قرنها در این منطقه زندگی کرده اند و در جنگ صدام با ایران ، از ﺁن رژیم در این جنگ حمایت کرده اند .
● نفوذ ایران در عراق شکننده و در گرو این و ﺁن اتفاق است . چنانکه روابط ایران و مقتدی صدر هر زمان ممکن است ببرند . طرفداران مقتدی صدر به حزب الله شیعه شبیه نیستند که به علی خامنه ای رهبر جمهوری اسلامی ایران وفادار باشند . ﺁنها نخست پیرو مقتدی صدرند . و ﺁنگاه مرامشان مخالفت با هرگونه مداخله خارجی است . الا اینکه در برابر قوای امریکا، صدر نیاز به کمک مالی و تسلیحاتی ایران دارد . بخصوص در دوران بحران . چنانکه در تابستان 2004، ایران تا ﺁنجا پیش رفت که پیشنهاد کرد زخمی های جیش المهدی را در ایران درمان کند . با وجود این کوششها بکار رفته برای تحکیم ائتلاف از راه مصلحت هرچه باشند ، ایران مشکل می تواند زمینه تفاهم دیرپائی را با صدر - که بیش از پیش نزد شیعه های عراق محبوببت پیدا می کند - و طرفداران او ایجاد کند . اگر اقامت او در ایران بیش از 5 ماه بطول انجامید ، بدین خاطر بود که دو طرف نمی توانستند بر مسائل اساسی به توافق برسند . از جمله بر سر اشکال رویاروئی با امریکائیها و در همان حال کاستن از برخوردها با گروههای دیگر شیعه .
● به تدریج که که تهدیدهای امریکا دقیق تر می شوند، ایران نیز بر کمکهای خود بر شورشیان عراق می افزاید : تحویل سلاحهای منفجره بیش از پیش پیشرفته و دخالت سپاه پاسداران در ربودن و کشتن 5 سرباز امریکائی ( که سبب دستگیری 5 تن از مأموران ایران شد که امریکا متهمشان می کند عوامل اطلاعات ایران هستند ) تا جدید ترین افشاگری که مربوط می شود به حمایت ایران از سنی های عراق . تا وقتی قوای امریکا در عراق بمانند، کمکهای مالی و تسلیحاتی ایران نیز به عصیانگران، برغم اختلاف نظر با اینان، ادامه پیدا می کند .
● اما این رویه سبب برانگیخته شدن احساسات ضد ایران نزد شیعه می شود . چنانکه هم اکنون در عراق ، گسیل انبوه اسلحه از ایران به این منطقه ، سبب ناراحتی روز افزون گشته است . در ماههای اخیر، بخشهائی از جیش المهدی که مخالف نزدیکی با ایران هستند ، جدا شده اند . بر انگیخته شدن احساسات ضد ایرانی سبب تشدید اختلاف نظرها در رژیم ایران نیز گشته است . از جمله، وزیر خارجه نسبت به صدر و طرفدارانش بد گمان است حال ﺁنکه سپاه پاسداران برای اتحاد بر ضد امریکا، ﺁماده برای پرداخت هر بهائی است . اما در این مورد، مثل تمامی موارد استراتژیک، حرف ﺁخر را رهبر جمهوری اسلامی می زند .
* استراتفور: بازگشت صدر و ﺁفتابی شدنش در 25 مه حاصل معامله امریکا با ایران است :
• استراتفور ( 25 مه 2007 ) براینست که بازگشت مقتدی صدر از ایران و ظاهر شدنش در نماز جمعه کوفه ، حاصل معامله ایران و امریکا و هدف از ﺁن، تسهیل گفتگو میان ایران و امریکا است . بنا بر سنت، صدر و هواداران او از ایران فاصله می گرفتند تا خود را نه دست نشانده دیگر ایران که جنبشی ملی گرا معرفی کنند . ایرانیها از فقدان امنیت و تعرض امریکا به جیش المهدی استفاده کردند تا او را به زیر چتر حمایت خود ﺁورند . بخش قطعی گفتگوهای ایران و امریکا بر سر عراق اینست که ایران به گروههای شیعه کمک نخواهد کرد تا که خود محوری کنند و مانع استقرار امنیت و صلح در عراق شوند . برای این که ایران بتواند این قول را بدهد، نیاز داشت صدر و گروه به ایران بخاطر حمایت از خود، وابسته گردند . تا بهنگام گفتگو با امریکا، ایران بتواند بگوید گروههای عمده شیعه در مهار اویند . و نیز ایران به مهار گروه صدر نیاز دارد زیرا وقتی گفتگوها به نتیجه رسیدند و زمان عمل شدند، باید بتواند گروههای مسلح شیعه را به عمل به توافق برانگیزد .
طولانی شدن اقامت او در ایران این خطر را پدید ﺁورد که جیش المهدی او از درون بپاشد و او دیگر توانا به مهار طرفداران خود نباشد . و صدر می باید عناصر خود سر را تصفیه کند، فرصت گفتگوی ایران با امریکا بهترین فرصت بود و صدر ﺁن را مغتنم شمرد .
وقتی در نماز جمعه ظاهر شد، او از جیش المهدی خواست از زد و خورد با قوای عراق خودداری کنند . این رویه نتیجه توافق او با ایران است . با ﺁنکه بعد از نماز جمعه 25 مه، قوای عملیات ویژه عراق و سربازان انگلیسی ابوقادر ، فرمانده جیش المهدی را کشتند، صدر و قوای تحت امر ﺁماده همکاری هستند .
|
