درسهائی که بحران اتمی کره شمالی می ﺁموزد :

◄ لوموند ( 19 ژوئیه ) زیر عنوان درسهای تجربه بحران اتمی کره شمالی می ﺁموزد، نوشته است :
● متوقف کردن کار رﺁکتور اتمی توسط حکومت کره شمالی ، زیر نظر ﺁژانس بین المللی انرژی اتمی و تعهدی که در 18 ژوئیه ، در محدوده گفتگوهای 6 کشور، چین و کره شمالی و ژاپن و امریکا و روسیه و کره جنوبی پذیرفته است و بنا بر ﺁن، می باید قسمت دوم ( بمب ) اتم زدائی را اجرا کند که در 13 فوریه امضاء کرده است، حاکی از ﺁن است که بحران اتمی کره شمالی در حال حل شدن است .
بدیهی است اجرای موافقت نامه پر مشقت است اما گفتگوهای چند جانبه این درس را می ﺁموزد که گفتگوهای سیاسی کاربرد دارد . یک پایه برای گفتگوها در باره مسائل گوناگون، در ﺁینده بنا شده است .
● اگر حل این بحران به انعقاد نطفه یک سامانه امنیت دستجمعی در منطقه بیانجامد، اثر مثبتی ببار ﺁورده است . و ﺁموزشهای بسیار در بردارد : این بحران می توانست پدید نیاید اگر واقع بینی بر ایدئولوژی رجحان داده می شد . راه حلی که پیدا شد نشان می دهد که کافی نیست کشوری را تهدید و منزوی کرد تا او را به قبول واقعیت برانگیخت .
زمینه بحران کره شمالی تحول وضعیت ژئوپلیتیک در ﺁسیای شرقی بود . حاصل این تحول، از جمله، وابستگی متقابل چین و دو کره است . کره شمالی بخاطر ادامه حیات خود به کمک به چین و کره جنوبی وابسته است و این دو نمی خواهند سبب بی ثباتی رژیم کره شمالی شوند از بیم بر انگیخته شدن موجهای مهاجرت و بسا نزاع نظامی در شبه جزیره کره .
● تک محوری امریکا ، جای خود را به چند محوری داد و امریکا بخاطر منافع ملی خود بدان تن داد . تاکتیک به زانو درﺁورد یک رژیم عضو " محور شر " عمل نکرد و بحران اتمی کره شمالی امریکا را گرفتار یک شکست سخت دیپلماتیک ببار ﺁورد . در حقیقت، به وضعیت روز اول ، سپتامبر 2002 بازگشتیم . در ﺁن تاریخ، امریکای از راه تبختر ، موافقت 1994 را ملغی گرداند. موافقتی که بنا بر ﺁن، کره شمالی فعالیتهای اتمی خود را ، تحت نظر ﺁژانس بین المللی انرژی اتمی، به حال تعلیق درﺁورده بود . کاری که شده است همان متوقف کردن فعالیت رﺁکتور در ازای دریافت امتیازها است . با این تفاوت که دولت کره شمالی از ظرفیت و توانائی تولید بمب اتمی برخوردار است و از ﺁن تاریخ بدین سو، سامانه موشکهای دوربرد خود را کامل تر کرده است .
● قدرت تخریب بمب اتمی که کره شمالی در اکتبر 2006 ، ﺁزمایش کرده است هرچه باشد . رژیم کره شمالی نشان داد که تکنولوژی اتمی را فی الجمله مهار می کند . خطری که کره شمالی دارد هم برای منطقه و هم برای همه جا است. نه تنها بلحاظ قدرت اتمی که انتقال تکنولوژی اتمی خود به کشورهای دیگر. براین خطر، افزوده می شود خطر موشکهای کره شمالی که بسوی ژاپن نشانه گیری شده اند .
و باز بازگشت به نقطه اول برای امریکا شکست سخت است بدین لحاظ که دلیل اختراعی برای برانگیختن و طولانی کردن بحران، اعتبار باخت. در حقیقت، امریکا با متهم کردن کره شمالی به غنی سازی محرمانه اورانیوم واشنگتن روندی را پدید ﺁورد که عواقب وخیم تری از خرید تجهیزات از پاکستان ببار ﺁورد: از میان رفتن سامانه نظارت ﺁژانس بین المللی انرژی اتمی بر فعالیتهای اتمی کره شمالی . با از میان رفتن این نظارت، کره شمالی فعالیتهای اتمی خود را از سر گرفت . در نتیجه، غنی سازی اورانیوم که حکومت کلینتون از ﺁن ﺁگاه بود و بر ﺁن بود که در محدوده یک توافق کلی ، ﺁن را تعطیل کند، حالا دیگر تردید است که بتوان در چنین محدوده ای ﺁن را تعطیل کرد .
● واشنگتن نیز نتوانست در باره ادعای خود که بانکو دلتا ﺁسیا دو ماکائو بسود کره شمالی پول سفید می کند، مدارک ملموس ارائه کند. در سال 2005، محافظه کاران جدید این ادعا را برای برهم زدن توافقی دست ﺁویزکردندکه، به یمن گفتگوهای 6 کشور، بزحمت ، بدست ﺁمده بود . در نتیجه، 6 تا 8 ماه، امضای توافق به تأخیر افتاد و در 13 فوریه امضاء شد. 25 میلیون دلاری که امریکا مدعی شده بود پول کثیف بوده که توسط بانک تمیز شده است، به کره شمالی باز پس داده شد. سفیر کره جنوبی در امریکا از 2000 تا 2003 ، می گوید : مسئولیت وضعیتی که در 2002 به وخامت امروز نبود، با امریکا است .
بحرانی که ممکن بود از ﺁن اجتناب کرد، کار را به این جا رساند چرا که در امریکا، دو گرایش بودند: گرایشی که موافق گفتگو بود و گرایشی که رژیم کره شمالی را همانند رژیمهای اروپای شرقی محکوم به سقوط می دانست . حکومت بوش، سیاست کلینتون و حکومت او را که می خواست مشکل را در محدوده یک توافق کلی حل کند، کنار گذاشت و بنا را بر سقوط محتوم رژیم کره شمالی گذاشت . توافقی که حکومت کلینتون در پی ﺁن بود، شامل قرارداد صلح، شناسائی متقابل دو کره و لغو مجازاتهای اقتصادی بود . حکومت بوش از این واقع بینی عدول کرد و زمانی این کار را کرد که بحران پدید ﺁمد و دوام یافت و سودش به چین رسید . زیرا مهار کره شمالی را به چین بازگذاشت و در نظر چینی ها و کره شمالی، هرگونه اعتباری را از دست داد . ● 6 کشور به نخستین ابتکار دیپلماتیک منطقه ای ، از جنگ سرد بدین سو، دست زدند و برﺁنند که مهار کار را در دست نگاه دارند .