نظرها در باره مذاکره رژیم با امریکا:

• در 24 مارس ، دکتر یزدی، دبیر کل نهضت ﺁزادی و وزیر خارجه در حکومت بازرگان ، به رادیو دویچه وله گفته است :
ببينيد، براى دو كشورى كه بيست سال است با هم حرف نمى‌زدند و ترك ارتباط داشتند، طبيعى‌ست كه وقتى بخواهند شروع بكنند، بهرحال بايد از يك جايى شروع بكنند. به نظر مى‌رسد كه هم آمريكا به ‌اين نتيجه رسيده‌است كه در هيچ برنامه‌ى كلانى در خاورميانه نمى‌تواند موفق بشود، اگر ايران بعنوان يك كشور استراتژيك همكارى، هماهنگى يا همراهى نكند. از آنطرف هم ايران به ‌اين نتيجه دارد مى‌رسد كه چه در بحران انرژى و چه در جاهاى ديگر مى‌بايد بنوعى با آمريكا تفاهم بكند. متأسفانه در ايران هنوز به‌اين مسايل ظريف ديپلماسى توجه ندارند كه مذاكره به معناى برقرارى روابط نيست، مذاكره به معناى آشتى كردن نيست. مهم اين است كه‌اگر ما با آمريكا اختلاف داريم بايد با آمريكا بنشينيم صحبت بكنيم. با روس‌ها كه نمى‌توانيم برويم صحبت بكنيم كه‌اختلاف‌مان را با آمريكا حل بكنيم. به نظر مى‌رسد كه در ايران هم به‌اين نقطه رسيده‌اند كه بدون چنين گفتگويى با آمريكا نمى‌توانند بحران‌ها را پشت سر بگذارند. آمريكا هم به‌ اين نتيجه رسيده ‌است. حالا كه به ‌اينجا رسيده‌اند، بايد يك بهانه‌اى پيدا بكنند. خوب طبيعى‌ست كه باتوجه به آنچه در مورد نيوكان‌ها (نومحافظه‌كاران) در آمريكا مطرح است و مواضع بسيار تندى كه دولت بوش مى‌گيرد از اين طرف با مواضع بسيار راديكال و تندى كه مسئولان ايران اعلام مى‌كنند، يكدفعه نمى‌توانند بگويند از حالا همه چيز را فراموش بكنيم و بنشينيم باهم حرف بزنيم. بايد يكجايى بهانه‌اى باشد. مسئله‌ى عراق مى‌تواند نقطه‌ى آغازى باشد، ولى ضرورتا اينطور نيست كه بايد حتما محدود باشد به همين عراق و بعد ازاينكه ‌اگر در عراق به تفاهم‌هايى رسيدند، ديگر ارتباط را قطع كنند. به نظر من نقطه‌ى شروعى‌ست كه بايد اميدوار باشيم كه بتوانند به يك جايى برسند.
• سعيد رجايي خراساني، " نماینده " سابق رژیم در سازمان ملل، گفته است :
مذاكره با آمريكا در موضوعاتي مثل عراق و افغانستان در حالي كه منافع ملي ايران در دست آمريكا قرار دارد، منطقي نيست. متاسفانه در خصوص زمان مذاكره با آمريكا از سوي مسوولان ديپلماسي و نظام تشخيص درستي صورت نگرفته است. وقتي تصميمي در زمان و مكان درست در موقع صورت نمي‌گيرد، هم پياز را مي‌خوريم هم چوب را.
• واشنگتن پست ( 20 مارس ) در گزارشی از تهران ، نظرهای گرایشهای رژیم را در باره گفتگو با امریکا ، این سان گزارش کرده است:
* کیهان در سرمقاله خود نوشته است : هدف امریکا از دعوت ایران به مذاکره ، فرستادن این پیام به جنبشهای اسلامی در جهان است که ایران بعد از 27 سال مقاومت، با امریکا بر سر میز مذاکره نشست . هرچه زودتر اعلام کنید هیچگونه گفتگوئی با امریکا ندارید و از افتادن در دامی که برای ایران تعبیه شده است ، خودداری کنید .
* در سال 2002، سنجش افکاری انجام گرفت که بنا بر ﺁن، سه چهارم مردم ایران از گفتگو با امریکا جانبداری کردند . متصدیان سنجش افکار زندانی شدند . واقعیت اینست که رقابت میان دو جناح رژیم مانع از ورود در گفتگو با امریکا شد .
* کروبی یک روحانی میانه رو است ، می گوید: بهای نزدیک شدن به امریکا را باید پرداخت . رقابت کوشش ها را عقیم گرداند . هیچ طرف حاضر نبود بگذارد طرف دیگر با امریکا وارد گفتگو شود . طرفی که دست بکار می شد، در جا ، متهم به خیانت به انقلاب می شد .
* سال گذشته، وضعیت تغییر کرد : محافظه کاران دولت را از دست اصلاح طلبان بیرون ﺁوردند و دولت را بعد از ده سال، یکدست کردند . راه گفتگو با امریکا نیز باز شد . حتی اصلاح طلبان به محافظه کاران فشار ﺁوردند که باب گفتگو با امریکا را بگشایند .
* تاج زاده ، پیش از اعلان گفتگوها ، می گفت : بسا این ریشخند تاریخ است که دولت یک دست محافظه کاران و هیچ زمان شرائط اینسان مساعد گفتگو ایران و امریکا نبوده است . از انقلاب بدین سو، ما کمتر از هر زمان نسبت به امریکا حساسیت داریم .
* کم شمار محافظه کاران از گفتگوی ایران و امریکا حمایت می کنند . در پشت صحنه، محافظه کاران علاقه زیاد خود را به گفتگو با امریکا و پیشرفت ﺁن ، پنهان نمی کنند .
* عسگر اولادی ، رهبر هیأت مؤتلفه ، به ایسنا گفته است : مسلم است که وقتی مقامات ایران نظری را ابراز می کنند، اقدامی است که ﺁن را نیک سنجیده اند . با توجه به وضعیت منطقه، ضرور است که مسائل از راه گفتگو حل شوند .
* برخی از ایرانیان، از جمله رضا طالع نیک ، رئیس کمیسیون امنیت ملی و امور خارجه مجلس ( در گفتگو با ایسنا )، بر این نظر هستند که گفتگوها به مسئله عراق محدود نمی شوند و از ﺁن، به مسئله اتم و مسئله منطقه ، سرباز می کنند .
* دیگرانی، از جمله تاج زاده، بر این نظر هستند که این گفتگوها قدم اول برای خروج ایران از انزوای از غرب و دور کردن خطر حمله نظامی است.
* ناصر هادیان ، استاد علوم سیاسی دانشگاه می گوید : مفسران سیاسی ایران ، از هر تمایل ، گشایش باب گفتگو با امریکا را - برغم گفتگوها بهنگام جنگهای افغانستان و عراق - مهمترین نزدیکی به امریکا از 1979 بدین سو، می دانند . هم ﺁنها که موافقند و هم ﺁنها که این اقدام را انتقاد می کنند، در این باره همداستانند .
* کروبی که از حمایت از گروگانگیری تا حمایت از گفتگو با امریکا و حل مسائل موجود میان دو کشور تحول کرده است، می گوید : دو طرف ، تندگوئیهای اشخاص و مطبوعات را می باید ناشنیده بگیرند تا بتوانند وضعیت جدیدی را ایجاد کنند . انقلاب اسلامی : بدیهی است که کروبی برو نیاورد که اکتبر سورپرایزی در کار بوده و او در ﺁن نقشی داشته است . دیگر اظهار نظر کنندگان نیز ، روابط پنهانی را یکسره نادیده گرفتند ﺁنهم با وجود ﺁنکه افتضاحی جهانی که ببار ﺁوردند که ایران گیت نام گرفت .
در این میان، اسناد سری 25 سال پیش امریکا انتشار پیدا کردند جز اسناد مربوط به ایران که به " اکتبر سورپرایز" راجع هستند و بدستور بوش انتشارشان ممنوع شده اند .
*نظرها در امریکا پیرامون مذاکره :
• در 24 مارس، دویچه وله، نظرهای تمایلهای امریکائی را این سان خلاصه کرده است :
* واشنگتن پست در تفسيرى (جيم هگلند، ۲۲ مارس) مى‌نويسد: رييس جمهور آمريکا بايد بداند که مذاکره‌ى مستقيم با رژيم ايران هم يک تله است و هم يک فرصت. ايران در کارزار تبليغاتى خودش بدون شک به اروپاييان و نيز به ژاپن و هند خاطرنشان خواهد کرد که آمريکا، وقتى پاى منافع‌اش در ميان باشد، حاضر است بدون مشارکت اين کشورها و پشت سر آنها با ايران ساخت و پاخت کند. براى جدايى نيفتادن ميان آمريکا و متحدانش، کابينه‌ی بوش بايد تا جاى ممکن با ايران بدون انعطاف بر خورد کند و پس از اين مذاکرات، در ديپلوماسی مناقشات اتمى نيز به جاى اروپا خود رهبرى را به دست بگيرد. با در نظر گرفتن اين که بن بست کنونى در شوراى امنيت سازمان ملل به سادگى برطرف نخواهد شد، فشار بر رژيم ايران نيز بايد با تلاش‌هاى ديپلماتيک مستقيم صورت بگيرد.
* روزنامه‌ى "کريستين ساينس مانيتور" (۲۰ مارس) به نقل از يک استاد علوم سياسى در دانشگاه جورج تاون مى‌نويسد : پراگماتيست‌هاى وزارت امور خارجه‌ى ايران سرانجام موفق شدند بر جناج احمدى نژاد فايق آيند و خسارت ارجاع به شوراى امنيت را جبران کنند. به نفع آنهاست که اوضاع عراق هرچه زودتر تثبيت شود زيرا جنگ داخلى پاى آنها را هم در درگيرى‌هاى خونين عراق به ميان خواهد کشيد.
* روزنامه‌ی "باستون گلوب" نيز در سرمقاله‌اى (۲۱ مارس) از مذاکرات مستقيم استقبال کرده و توصيه مى‌کند که آمريکا اين گفتگو را منحصر به مسايل عراق نکند و با مساله‌ى هسته‌اى آن را پى بگيرد. در غير اين صورت، آمريکا چاره‌اى نخواهد داشت جز آنکه ايران را با بمب هسته‌اى‌اش بپذيرد، و يا خود با بمب و موشک جلوى ايران بايستد. بايد از هردو گزينه اجتناب کرد.
باستون گلوب مى‌نويسد: "اکنون محافظه کاران کابينه‌ی بوش بايد درک کنند که در ايران حرف آخر را آقاى احمدى نژاد نمى‌زند...
هرچند براى پرزيدنت بوش ممکن است ناخوشايند باشد که به ايران ضمانت هاى امنيتى بدهد، اما چنين ضمانتى از سوى آمريکا همان کليدى است که ايرانى ها را از کسب سلاح هسته اى منصرف خواهد کرد."
انقلاب اسلامی : تا استقرار مافیاهای نظامی - مالی ، خامنه ای موضع افراطی اتخاذ می کرد و خاتمی و حکومت او ، خواستار تعدیل می شدند و حالا کار وارونه شده است. احمدی نژاد با نظر خامنه ای موافقت می کند و برای گفتگو با امریکا شرائط قائل می شود :
• به گزارش ایرنا ( 5 فروردین 1385 ) ، محمود احمدي نژاد، در ديدار فاروق الشرع، معاون اول رييس جمهوري سوريه گفته است: هرچند كه اساسا به آمريكايي‌ها اعتماد نداريم اما به طور مشروط درباره عراق با آنها مذاكره مي‌كنيم.