چانی زنی بر سر مواد قطعنامه : روسیه با تحریم موافق می شود - 6 کشور عرب نیز در پی استفاده از " انرژی اتمی " می شوند :
* گرایش روسیه از مخالفت به تحریم به موافقت با ﺁن :
• در 31 اکتبر، رویتر گزارش کرد که روسیه بر این باور است که برنامه اتمی ایران صلح ﺁمیز است . و با ایران نه مجازات اقتصادی که گفتگوی دیپلماتیک را باید رویه کرد . ایگور ایوانف ، مشاور امنیتی پوتین گفت : " ما اطلاعی از این که ایران برنامه غیر صلح ﺁمیز اتمی در دست اجرا دارد، نداریم . ما بر این باوریم که هنوز امکان به نتیجه رسیدن از راه گفتگو ، یکسره از میان نرفته است.
• طرفه این که در همان روز ( 31 اکتبر ) ﺁسوشیتدپرس از مسکو گزارش کرد که دو مقام ارشد روسی می گویند روسیه می باید از قطعنامه پیشنهادی به شورای امنیت، در باره مجازات ایران، حمایت کند :
یوری ولکوف ، سخنگوی مجلس ملی روسیه گفت : از قرار روسیه دارد به کشورهای موافق مجازات ایران می پیوندد و با قطعنامه پیشنهادی انگلستان و فرانسه و ﺁلمان موافقت می کند .
و یوری ایوانف ، مشاور امنیتی رئیس جمهوری روسیه بر این نظر شده است که روسیه می باید از قطعنامه پیشنهادی حمایت کند . او گفته است : قطعنامه خود هدف نیست . یکی از عناصر است که بکار کمک به گفتگوهای سیاسی می ﺁید !
• در 5 نوامبر، سرگئی لاوروف وزیر خارجه روسیه ، پس از بازگشت از بروکسل، در جمع خبرنگاران از "آمادگی مسکو برای حمایت از اقدامات جامعه جهانی علیه ایران" خبر داد و "تلاش کشورهایی که سعی دارند روسیه را به عدم حمایت از قطعنامه سازمان ملل علیه ایران متهم کنند بیپایه و اساس" دانست.
* لوموند ( 6 نوامبر ) زیر عنوان " اسلحه کشتار جمعی ، خطرها برهم می افزایند " ، از جمله ، نوشته است :
• امریکا و اروپا و چین و روسیه و هند بر سر استراتژی که در باره بحران ایران باید بکار برد، بضرورت، نظر یکسانی ندارند . اما در این یقین اشتراک دارند که اگر بگذارند ایران یک قدرت اتمی بگردد، نه تنها شرائط یک عدم تعادل خطرناکی را در خاورمیانه سبب می شود ، بلکه خطر ناک تر این که ضربه ای که این بر قرارداد منع گسترش سلاح اتمی وارد می کند تا به حدی است که از ﺁن جان سالم بدر نمی برد .
* امر متضاد این که کشورهائی که بمب اتمی دارند و به قرارداد منع گسترش اسلحه اتمی نپیوسته اند، با حرارت تمام از این قرارداد حمایت می کنند . از دید این کشورها و بخش بزرگی از کشورهای جهان ، سناریو فاجعه اینست که ایران از کره شمالی تقلید کند و از قرارداد خارج شود .
هرگاه ایران چنین کند دیگر هیچ کس نمی تواند کشورهائی را که توان تولید بمب اتمی دارند، از این کار بازدارند . کره شمالی مظنون به داشتن سلاح اتمی است . حال ﺁنکه ایران متهم به تعقیب برنامه تولید بمب اتمی بطور سری است . در سالهای 60 ، 8 کشور ، مصر و ایتالیا و ژاپن و نروژ و سوئد و ﺁلمان غربی برنامه های تولید بمب اتمی داشتند .
از پایان سالهای 1970 بدین سو، 16 کشور دیگر ( ﺁرژانیتن و استرالیا و روسیه سفید و برزیل و کانادا و عراق و قزاقستان و لیبی و رومانی و افریقای جنوبی و کره جنوبی و اسپانیا و سوئیس و تایوان و اوکرائین و یوگسلاوی ) پذیرفتند از تولید بمب اتمی چشم بپوشند . هرچند عراق و لیبی، بعد ، تغییر رأی دادند .
اگر ایران به اسلحه اتمی مجهز شود، مصر و عربستان و سوریه و برزیل و ژاپن و افریقای جنوبی ، از جمله کشورهائی هستند که موضع خویش را تغییر خواهند داد . یکچند از این کشورها موشکهای دور برد و کوتاه برد دارند و برخی از ﺁنها، اسلحه شیمائی و بیولوژیک دارند .
* تا این زمان، قراداد منع گسترش تولید اسلحه اتمی ، کم و بیش خوب عمل کرده است : بعد از فروپاشی شوروی سابق، موشکهای مجهز به کلاهک اتمی مستقر در سه کشور اوکرائین و قزاقستان و روسیه سفید به روسیه بازگردانده شدند . در 1991، افریقای جنوبی اجرای برنامه تولید سلاح اتمی را متوقف کرد و 6 بمب اتمی را که داشت، از میان برد . و در 2003 ، لیبی از پی گرفتن تصمیم خود به تولید سلاح اتمی و شیمیائی چشم پوشید .
افریقا و امریکای لاتین و جنوب اقیانوس کبیر و جنوب شرقی ﺁسیا ، مناطقی پاک از اسلحه اتمی شده اند . و 5 کشور ﺁسیای میانه می باید قراردادی را امضاء می کردند و این منطقه را نیز ، منطقه خالی از سلاح اتمی می گرداندند . و بالاخره ، در مقایسه با دوران جنگ سرد ، که در ﺁن دوره، ناتو و پیمان ورشو که در تولید سلاح اتمی و بیولوژیک و شیمیائی بایکدیگر رقابت می کردند، اینک تسلیحات و شبکه پایگاههای دو ابر قدرت ، امریکا و شوروی سابق، در پی گفتگوها بر سر کاستن از میزان اسلحه استراتژیک، بالنسبه ، کاهش پذیرفته است . در سال 2002، دو کشور متعهد شدند تا سال 2012 ، کلاهک های اتمی خود را از 6000 به 2000 هزار کاهش دهند . در واقع، امریکا 5300 کلاهک و بمب اتمی ﺁماده استفاده دارد و 5000 دیگر را ، به ذخیره گاه سپرده است . روسیه نیز 4700 کلاهک و بمب اتمی ﺁماده استفاده و 3400 کلاهک غیر استراتژیک و 8800 سلاح اتمی در ذخیره گاه دارد . در جمع، 16000 سلاح اتمی می شود که شرائط ایمنی و انبار کردنشان کارشناسان غرب را نگران کرده است .
* این موفقیتها این باور را پدید ﺁورده اند که گویا جهان مطمئن تر و خطر بکار بردن سلاح اتمی کمتر شده است . اما هیچ چنین نیست . زیرا خطر انتشار سلاح اتمی و امکان تهیه ﺁن در بازار سیاه ، ﺁنهم توسط تروریست ها ، هیچگاه این اندازه بزرگ نبوده است . نخست به این دلیل که کوششهای بین المللی برای کاستن از تهدید اتمی، سست شده اند . تصمیم امریکا ، در دسامبر 2001، بر بیرون رفتن از قرار داد محدود کردن سیستمهای ضد موشک قاره پیما ، بدین خاطر که بوش می خواست بر گرداگرد امریکا حصاری از ضد موشکها کشد ، از عوامل این سستی است .
* در سپتامبر 2005، 117 کشورحاضر در کنفرانسی که موضوع کارش تهیه اسباب اجرای قرار داد منع ﺁزمایش اتمی بود ، در حالی پایان یافت که شرکت کنندگان می دانستند که 9 سال پس از تصویب قرارداد، هنوز سالها باید تا توافق وارد مرحله اجرا شود . توافق پیش بینی می کند 321 قرارگاه مراقبت در دنیا ایجاد شوند .
و ﺁنگاه سست رفتاری 5 قدرت اتمی " رسمی " ، در برابر هند و پاکستان و اسرائیل که همچنان بر زرادخانه اتمی خود می افزایند، منع گسترش سلاح هسته ای را مشکلتر کرده است . از این نظر، مسئولیت این 5 کشور بزرگ است .
* مورد پاکستان ، نمونه است : شبکه عبدالقادر خان، " پدر " بمب اتمی پاکستان ، از جمله ، ایران و لیبی و کره شمالی و بسا کشورهای دیگر را مشتری خود داشت . هیچکس از عرض و طول بازار سیاه اتم و این امر که ﺁیا همچنان برجا است یا خیر، اطلاع دقیق ندارد . ﺁنچه می دانیم اینست که به یمن شبکه عبدالقادرخان، ایران به سانتریفوژها و نیز نقشه های تولید بمب اتم مجهز شده است .
* و باز ، امریکا با تعهد به همکاری استراتژیک با هند که شکل همکاری در قلمرو اتم را به خود می گیرد، امریکا ﺁشکارا از تعهدات خود بمثابه عضو گروه کشورهای عرضه کننده تجهیزات اتمی ( NSG ) ، تن می زند .
* و بالاخره ، کوششهای وزارت دفاع امریکا برای جلب موافقت کنگره امریکا با تصویب اعتبارات لازم برای تولید " مینی بمب " اتمی ( اسلحه به اصطلاح " غیر استراتژیک " ) باز هم از قوت پیام پیمان منع گسترش سلاح اتمی می کاهد . با این همه خوب شد که جامعه بین المللی پیشگوئی سیا را در باره ایران نپذیرفت . در 1990، سیا پیش بینی کرده بود ایران تا سال 2000 به سلاح اتمی مجهز می شود .
* 6 کشور عرب نیز می خواهند تکنولوژی اتمی داشته باشند :
• به گزارش تایمز ( 4 نوامبر 2006) ، کشورهای الجزایر و مصر و مراکش و تونس و عربستان سعودی و امارات متحده عربی نیز در پی ﺁنند که به تکنولوژی اتمی مجهز شوند . شبح اتم بر خاورمیانه، ترسناک تر شد وقتی در 3 نوامبر این کشورها اعلان کردند قصد مجهز شدن به تکنولوژی اتمی را دارند . علت نیز اینست که غرب نتوانسته است مانع از اجرای برنامه اتمی ایران بگردد . بدین قرار، خطر ﺁن وجود دارد که در بی ثبات ترین مناطق دنیا ، که از خلیج فارس تا شمال افریقا گسترده است ، رﺁکتورهای اتمی ایجاد شوند .
همه این کشورها می گویند، برابر قرارداد منع گسترش اسلحه اتمی، می خواهند از انرژی اتمی استفاده صلح ﺁمیز کنند . اما اعلان ناگهانی این کشورها ، سوء ظن هائی را بر انگیخته است . سوء ظن اینست که قصد واقعی این کشورها، تولید نخستین بمب اتمی عرب است .
برخی از کشورهای خاورمیانه و شمال افریقا، از جمله مصر و مراکش و الجزایر و عربستان می گویند از تکنولوژی اتمی در شیرین کردن ﺁب دریا است که می خواهند استفاده کنند .
اما مارک فیترپاتریک ، کارشناس انتشار اسلحه اتمی در مؤسسه بین المللی مطالعات استراتژیک ، می گوید : روشن است که تصمیم ناگهانی به مجهز شدن به تکنولوژی اتمی هدفی جز این ندارد که دنیای عرب را در برابر تهدید اتمی ، به سلاح اتمی مجهز کند . اگر ایران ظرفیت تولید سلاح اتمی را پیدا نمی کرد، این اظهار علاقه ناگهانی به تکنولوژی اتمی نیز بوجود نمی ﺁمد.
اعلان 6 کشور گویای تغییر سیاست دنیای عرب تا روزهای اخیر است . توضیح این که این کشورهای خواستار خاورمیانه غیر اتمی بودند و اینک خود می خواهند به تکنولوپی اتمی مجهز شوند .
* تحریم ایران توسط شورای امنیت تصویب نشده، تحریم بعمل درﺁمده است :
• در 6 نوامبر ، رویتر گزارش کرد که امریکا در کوشش خود برای تشدید مجازاتها در قطعنامه پیشنهادی اروپا، خواستار ﺁنست که در قطعنامه قید شود : مقاصد اتمی ایران صلح و امنیت جهان را تهدید جهان را به خطر انداخته است . سفیر امریکا در سازمان ملل متحد، جون بولتن ، یک رشته اصلاحها که به نظر امریکا در قطعنامه سه کشور اروپائی باید به عمل ﺁیند، در اختیار گروه کوچکی از اعضای شورای امنیت قرار داده است . " تهدید صلح و امنیت بین المللی " در قطعنامه شورای امنیت بر ضد کره شمالی نیز گنجانده شده بود .
در برابر، روسیه با حمایت چین، پیشنهادهائی را ارائه کرده است که بنا بر ﺁنها، برخی از مجازاتهای مندرج در قطعنامه اروپا، حذف می شوند .
یک دیپلمات اروپائی می گوید : پیشنهادهای امریکا به روح قطعنامه اروپا بسیار نزدیک است .
قطعنامه سه کشور از کشورهای دنیا می خواهد از فروش تجهیزات و تکنولوژی و نیز دادن اعتبارات و اقدام به عملیات مالی و پولی که بکار صنایع اتمی و موشکی ﺁیند، به ایران ، خودداری کنند . و نیز می خواهد که دارائی های کسان و شرکتهائی توقیف شوند که دست اندرکار برنامه اتمی ایران هستند .
نظرگاه های متفاوت کشورهای بزرگ سبب شده است که گفتگوها بر سر قطعنامه بسیار کند و مشکل پیش روند .
پیشنهاد دیگر امریکا اینست یک گروه نظارت تشکیل شود و بر اجرای قطعنامه شورای امنیت نظارت و به شورای امنیت گزارش کند .
• و فاینانشال تایمز ( 2 نوامبر ) گزارش می کند که شرکتهای ایرانی دارند بهای سرکشی دولت ایران را در برابر شورای امنیت می پردازند . بهمان نسبت که دولت ایران علامتی از تن دادن به خواست شورای امنیت نشان نمی دهد، بر نگرانی صاحبان صنعت و بازرگانی افزوده می شود . افزون بر تحریمها که امریکا و اروپا برقرار کرده اند، مشغول تهیه و پیشنهاد قطعنامه تحریم ایران به شورای امنیت نیز هستند . گرچه تحریمهای پیشنهادی تنها به قلمروهای اتمی و موشکی محدود می شود، اما قصد امریکا و اروپا اینست که، به تناسب رفتار ایران، بتدریج بر تحریم ها بیفزایند .
امریکا هم اکنون تحریمی در قلمرو مالی و پولی را سازمان می دهد. برای مثال ، بانکهای خصوصی برای ﺁنکه معاملات خود را با ایران قطع کنند، زیر فشار روز افزون امریکا هستند.
نگرانی بابت تحریمهای بعدی، چشم انداز فعالیتهای اقتصادی را در تیره تر می کند . حیدر پوریان ، مدیر و مسئول ماهنامه اقتصاد، می گوید : بخش خصوصی ﺁماده برای سرمایه گذاری نیست . کاربدستان اقتصاد می گویند تحریم ها هنوز تصویب نشده از لحاظ گشودن اعتبار، مشکل ایجاد کرده اند . بخصوص بعد از ﺁنکه امریکا معاملات شعبه بانک صادرات ایران را در قلمرو دلار ممنوع کرد . بهانه اش این بود که این بانک به تروریستها پول می دهد . در دو ماه گذشته نیز برخی از مؤسسات اعتباری از معامله با ایران سرباز زده اند .
محمد رضا بهزادیان، وارد کننده ای که پیش از این عضو اطاق بازرگانی بوده است، می گوید : " امروز، جو حاکم بر فعالیتهای اقتصادی ما، بی قرار است . نه تنها به خاطر مجازاتها که ممکن است مقرر شوند، بلکه به خاطر مجازاتهای اظهار نشده که در ماههای اخیر در حق ما روا دیده می شوند . هرگونه خرید از خارج با امتناع بانکها از ایجاد تسهیلات روبرو می شود . "
یک وارد کننده که از کانادا جنس وارد می کند، می گوید : پیش از این ، با گشودن اعتبار ، به ایران جنس وارد می کردم . اما حالا می باید قیمت جنس را نقد بپردازم . شرکت من برای ﺁنکه با مشکلات بانکی روبرو نشود ، اسم مرا حذف کرده است .
ریچارد فوکس ، رئیس قسمت خاورمیانه و افریقا
Ratings at Fitch Sovereing می گوید : در اوائل سال جاری، بخاطر مجازاتهای مقدر ، تا B+ پائین ﺁمده است .معنایش اینست که هزینه اخذ اعتبار و دیگر هزینه های بانکی ایران بیشتر شده است .
در تهران ، بازار سرمایه راکد و نرخ مبادله ریال با دلار بالا رفته است . نه بخاطر سیاست حمایت احمدی نژاد که بلحاظ بیم از مجازاتها .
در سال جاری، اندک شمار سرمایه گذاری خارجی در ایران به عمل ﺁمده اند : ژاپن در اوائل اکتبر از سرمایه گذاری 2 میلیارد دلاری در میدان نفتی ﺁزادگان منصرف شد و این از بیم مجازاتهای بین المللی .
و بنا بر قول اطاق بازرگانی و صنعت ایران و ﺁلمان، صادرات از ﺁلمان به که یکی از طرفهای بازرگانی اصلی ایران است، در نیمه اول سال 2006، 12 درصد کاهش یافته است . کاهش صادرات پس از ﺁن شد که چهار بانک بزرگ ﺁلمان، دویچ بانک و درسدنر بانک و کمرتس بانک و هیپو ورینس بانک ، در پیروی از امریکا، معاملات با ایران را قطع کردند .
انقلاب اسلامی : در فصل چهارم ، سیاست اقتصادی ویرانگر مقاومت رژیم مافیاهای نظامی - مالی را ، از زبان داده های اقتصادی پی خواهیم گرفت . مانورهای نظامی و مشخص تر شدن جهت یابی تدارک نظامی امریکا از سوئی و تماسهای محرمانه و ﺁمادگی رژیم برای گفتگو بر سر عراق از سوی دیگر، گزارشگر روابط دو حکومت بنیادگرا، حکومت بوش و حکومت مافیاهای نظامی - مالی هستند :