انقلاب اسلامی : این فصل را در سه قسمت می خوانید . در قسمت اول ، تاریخچه بحران و در قسمت دوم پاسخ ایران به پیشنهاد 6 کشور ، هدفها و واکنشها که بر انگیخته است و یافتن پاسخ برای این پرسش : ﺁیا پاسخ 6 کشور راه را برای گفتگو خواهد گشود و قطعنامه 1701 شورای امنیت تعدیل خواهد شد و یا پاسخ 6 کشور را منفی و زمینه ساز صدور قطعنامه ای حاوی مجازات ایران خواهد شد ؟ و در قسمت سوم ، به کارخانه ﺁب سنگین و کار برد ﺁب سنگین و تدارک امریکا هم برای تحریم و هم برای گفتگو ، می پردازیم:
بحران اتمی از ﺁغاز تا امروز ؟ پاسخ رژیم به پیشنهاد 1 + 5 و هدفهایش؟ گفتگو یا مجازات ؟:
روز شمار بحران اتمی و سمت یابی ﺁن : تشدید یا تخفیف یا پایان ؟ :
رویتر ( 21 اوت ) این روز شمار را انتشار داده است . ما ﺁن را کامل تر کرده ایم :
* در اوت 2002 ، شورای ملی مقاومت از وجود تأسیسات غنی سازی اورانیوم در نطنز و کارخانه تولید ﺁب سنگین در اراک خبر داد :
انقلاب اسلامی : گزارش ها یی که در امریکا انتشار یافتند، حاکی از ﺁنند که سیا ، پیش از این تاریخ، از فعالیتهای اتمی مخفی رژیم ﺁگاه بوده است . حدود یک سال پیش از این تاریخ نیز ، اطلاع نسبتا مفصلی از تأسیسات زیر زمینی نطنز ، به ما رسید . اما انتشار ﺁن را به دو دلیل جایز ندیدیم : 1 - با کسب اطلاع از درون رژیم ، دانستیم که بخش سرکوبگر رژیم ، مایل به انتشار اطلاع به قصد ایجاد بحران خارجی و استفاده از ﺁن در تحکیم موقعیت خویش در رژیم است . و 2 - با توجه به طبیعت حکومت بوش ، انتشار خبر در باره تجهیزاتی که بیشتر دست ﺁویزی برای خرج کردن و از ممر ﺁن جیب ها را پر کردن بودند و هستند ، ایجاد بحران شدت گیر خارجی را به زیان ایران و از موانع حرکت مردم ایران برای ﺁزاد شدن ، در نتیجه تحکیم رژیم و تقویت بخش سرکوبگر ﺁن دانستیم .
* دسامبر 2002 ، امریکا ایران را متهم کرد که مخفیانه مشغول تولید سلاح اتمی است .
* در ژوئن 2003، ﺁژانس بین المللی انرژی اتمی ، بعد از بازرسی ماه فوریه از تأسیسات نطنز و ﺁب سنگین عراق ، گزارش کرد ایران موافق قرارداد منع گسترش سلاح اتمی عمل نکرده است .
* اکتبر 2003، به سه کشور مذاکره کننده از سوی اروپا، انگلستان و فرانسه و ﺁلمان گفت : تمامی فعالیتهای غنی سازی را به حالت تعلیق در می ﺁورد.
* در دسامبر 2003، ایران پروتکلی را امضاء کرد که به بازرسان ﺁژانس امکان می داد تأسیسات اتمیش را مورد بازرسی قرار دهند .
* در ژوئن 2004، ﺁژانس گفت : ایران همکاری کافی بعمل نمی ﺁورد . تهران نیز گفت : قصد دارد فعالیت اتمی خود را از سربگیرد و سانتریفوژهای خود را بیازماید .
* نوامبر 2004 ، ایران به اتحادیه اروپا قول داد فعالیتهای اتمی را متوقف می کند .
* در فوریه 2005 ، پرزیدنت خاتمی گفت : هیچ حکومت ایرانی از تکنولوژی اتمی چشم نخواهد پوشید.
* 2 سپتامبر 2005 ، ﺁژانس گزارش ﺁژانس تصدیق کرد که ایران فعالیت غنی سازی را در اصفهان از سر گرفته است .
* 1 ژانویه 2006 ، ایران گفت : ماشینهای جدا کننده اورانیوم از کلوخه های معنی را کامل کرده است .
* در 10 ژانویه 2006 ایران مهرهای ﺁژانس بر تأسیسات اتمی نطنز را شکست و تحقیقات برای غنی سازی اورانیوم را از سرگرفت .
* در 4 فوریه 2006 ، ﺁژانس بین المللی انرژی اتمی به گزارشی هیأت مدیره خود رأی داد و پرونده ایران را به شورای امنیت ارجاع کرد .
* در 14 فوریه 2006، پس از دو سال و نیم توقف، ایران گاز اورانیوم را وارد سانتریفوژها برای غنی کردن اورانیوم کرد .
* در 8 مارس 2006، ﺁژانس به شورای امنیت گزارش کرد که نمی تواند بداند ﺁیا فعالیتهای اتمی ایران صلح ﺁمیز هست یا خیر. ایران نیز هشدار داد که می تواند صدمه و رنج مجازات شورای امنیت را تحمل کند .
* در 11 ﺁوریل 2006، ایران اعلام کرد اورانیم را تا حدی که برای بکار بردن در نیروگاه اتمی لازم است، غنی کرده است . ﺁژانس قول ایران را تصدیق کرد .
* در 13 ﺁوریل 2006، رئیس ﺁژانس، محمد البرادعی، از ایران دیدار کرد . دیپلماتهای می گویند : او به ایران پیشنهاد کرد غنی سازی را متوقف کند و ایران نپذیرفت .
* در 28 ﺁوریل 2006، گزارش ﺁژانس گزارشی به شورای امنیت فرستاد و در ﺁن تأیید کرد ایران تقاضای شورای امنیت برای متوقف کردن شورای امنیت نپذیرفته است .
* در 1 ژوئن 2006، اعضای دائمی شورای امنیت و ﺁلمان به ایران پیشنهاد کردند در ازای متوقف کردن غنی سازی ، رسیدگی به پرونده ایران در شورای امنیت را به حال تعلیق درﺁورد .
* در 5 ژوئن 2006 ، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، خاویر سولانا به تهران رفت تا بسته ای از امتیازهای 6 کشور را تسلیم ایران کند .
* در 29 ژوئن 2006، هشت کشور ثروتمند جهان در سن پترزبورگ اجتماع کردند و از ایران خواستند : " پاسخ شفاف و موافقی به بسته پیشنهادی بدهد " . اما ایران پاسخ داد : محتمل نیست .
* 11 ژوئیه 2006، ایران و اتحادیه اروپا در تهران گفتگو کردند و هر طرف بر اموری تأکید می کرد .
* 31 ژوئیه ، شورای امنیت از ایران خواست تا پایان ماه اوت، به غنی سازی اورانیوم پایان دهد، وگرنه ، شورا تصمیم به مجازات ایران خواهد گرفت .
* در 22 اوت 2006، رژیم مافیاهای نظامی - مالی به بسته پیشنهادی 5 عضو دائمی شورای امنیت بعلاوه ﺁلمان ، پاسخ داد .
متن پاسخ منتشر نشده است . اما بنا بر اطلاعی تا حدودی موثق تر، گرچه متن مبهم و ترجمان رابطه قوا در سطح رژیم میان دو جبهه است . ولی تا بیشتر منعکس کننده نظرگاه موافقان استفاده از فرصت برای گرفتن امتیازها و پایان دادن به بحران است.
چنانکه با وجود تأکید خامنه ای که غنی سازی را متوقف نخواهیم کرد، متوقف کردن غنی سازی مشروط به شروط شده است . به سخن دیگر، امکان متوقف کردن ﺁن و کاستن از شدت بحران هست .
اما بنا بر اطلاع دیگر، پاسخ رژیم ، در ﺁنچه مورد نظر 6 کشور است، با وجود سعی در ابهامش، منفی است .
با ﺁنکه گفته شده است واکنش 6 کشور به پاسخ ایران سرد بوده است، اما صحبت از ﺁنست که برای قطعنامه شورای امنیت ( ضرب الاجل 31 اوت ) راه حلی پیدا کنند تا که گفتگوها از سر گرفته شوند .
* در 31 اوت، مهلت سر رسید و 2 - غنی سازی اورانیوم در ایران متوقف نشد . 2 - پاسخ 6 کشور به ایران نیز داده نشد . بگزارش ﺁسوشیتدپرس ( 29 اوت ) ، امیر جونس - پاری، نماینده انگلستان در سازمان ملل متحد گفت : تا اواسط سپتامبر ، شورای امنیت در باره مجازات ایران تصمیم نخواهد گرفت. شورای امنیت برای ﺁنکه بتواند عمل کند، می باید گزارشی از ﺁژانس بین المللی انرژی اتمی، در باره منطبق شدن یا نشدن رفتار ایران با قطعنامه شورای امنیت، دریافت کند . بعد ، پایتخت های مختلف می باید در باره گزارش بحث کنند تا به تصمیم در باره کاری که باید کرد، برسند . مانع دیگر سریع عمل کردن، لحنی است که در قطعنامه می باید بکار برد . موافقت روسیه با مجازات ایران مهم است . این کشور در علن، دعوت به شکیبائی و مذاکره می کند. در حال حاضر، بحث بر سر کاری که باید کرد ، در پایتختهای 5 عضو دائمی و ﺁلمان انجام می گیرد و هنوز زمان لازم است تا نمایندگان این 6 کشور اجتماع کنند. این کارها ، اگر تا نیمه سپتامبر انجام شوند.
* در 31 اوت، در همان حال که حکومت بوش از لزوم مجازات سریع ایران سخن می گفت، جامعه اروپائی تمایل خویش را به گفتگو با رژیم مافیاها ابراز می کرد . خاویر سولانا ، در 30 اوت، سخن از گفتگو با لاریجانی در هلیسنکی، بهنگام تشکیل کنفرانس وزرای خارجه اتحادیه اروپا بمیان ﺁورد.
محتوای پاسخ ایران به پیشنهاد 5 کشور عضو دائمی شورای امنیت و ﺁلمان و هدفها و پاسخ 6 کشور:
• در 31 مرداد 1385( 22 اوت 2006) ، بساعت 4 بعد از ظهر ، لاریجانی پاسخ رژیم را به پیشنهاد 5 عضو دائمی شورای امنیت و ﺁلمان ، به نمایندگان این کشورهای داد . متن پاسخ منتشر نشده است اما این اطلاعات در باره محتوای پاسخ 21 صفحه ای ، بدست ﺁمده اند :
* متن مبهم و، در مجموع، مصالحه جویانه است .
* با ﺁنکه خامنه ای گفته است غنی سازی اورانیوم ادامه می یابد، متوقف کردن غنی سازی رد نشده است . بلکه موضوع بده بستان گشته است .
* گرچه بیانگر روابط قوا در سطح رژیم است، اما ابهامها در متن پاسخ ، باز گذاشتن مفر برای دبه در آوردن باز باشد .
* باز شناختن حق ایران بر تحصیل و بکار بردن دانش و فن هسته ای.
* بنا بر اقوال، نامه 30 یا 100 سئوال در بردارد. سئوالهای اصلی این ها هستند :
1 - ﺁیا امریکا تضمین امنیتی به ایران می دهد و می پذیرد که دیگر در پی براندازی رژیم نباشد ؟ اگر نه ، اروپا تضمین می کند در برابر امریکا، در صورتی که خواست امنیت ایران را به خطر بیاندازد، بایستد یا خیر ؟
2 - ﺁیا امریکا تحریم هائی را که برقرار کرده است ، لغو می کند یا خیر ؟ اگر لغو می کند تمامی تحریمها را لغو می کند و یا بخشی از ﺁن را ؟ روش اروپا در قبال امریکا در صورتی که تحریم ها را لغو نکند، چه خواهد بود ؟
3 - ﺁب سبک و رﺁکتور اتمی را ، بطور دقیق ، یک کشوری به ایران می دهد ؟ اگر ﺁری ، کدام کشور و اگر کنسرسیومی تشکیل می شود، ماهیت حقوقیش به ترتیبی که ایران را مطمئن کند همواره سوخت و نیازمندیهای دیگر را در یافت خواهد کرد، کدام است ؟
از قرار ، رژیم به این نتیجه رسیده است که هرگاه شرکتی با عضویت ایران تشکیل شود ، و بخشی از فعالیتهایش هم در ایران انجام بگیرد، قابل معامله با متوقف کردن غنی سازی اورانیوم است .
4 - زمان بندی گفتگوها و نیز زمان بندی عمل به توافق ها و تضمین رعایت زمان بندی ها را چه مقامی به ایران خواهد داد ؟
• هدفهای رژیم از تهیه چنین پاسخی به 6 کشور :
1 - تبدیل اجماع 6 کشور به اختلاف به ترتیبی که روسیه و چین و احتمالا فرانسه و ﺁلمان با گفتگو موافقت کنند و امریکا و احتمالا انگلستان تنها شوند .
در این باره، روسیه و چین موضع مخالف با تحریم ایران از سوی شورای امنیت و حل بحران از راه گفتگو را گرفته اند . منابع غرب ارزیابی می کنند که تمایل به گفتگو بر تمایل به جواب رد و اقدام به تحریم ایران ، نزد اروپائیان می چربد . تا ﺁنجا که فکر می شود بتوان امریکا را نیز راضی کرد :
2 - عدم تحریم ایران از سوی شورای امنیت، پیش از ﺁغاز گفتگوها . علت نیز ترس رژیم است که امریکا 5 دولت دیگر را قانع کند ، تحریم مانع از گفتگو نیست بلکه شمشیر داموکلسی است بر سر ایران . با توجه به وضعیت شکننده اقتصاد ایران ( وارد کردن 40 درصد از فرﺁورده های نفتی و شدت تورم و بیکاری و رکود اقتصادی ) ، تحریم قوی ترین وسیله برای مجبور کردن رژیم ایران به متوقف کردن غنی سازی اورانیوم است .
اما با توجه به این واقعیت که قرار بود پاسخ ایران پیش از پایان مهلت شورای امنیت به ایران داده شود و دست کم تا پایان مهلت به تأخیر انداخته شده است و نیز با توجه به این امر که کوفی عنان، شنبه 2 سپتامبر به ایران می رود - با ﺁنکه گفته بود به ایران نخواهد رفت - و 2 روز در ایران می ماند،
الف - شورای امنیت احتمالا تا 4 سپتامبر اقدامی بعمل نمی ﺁورد . و
ب - بنا بر نظر ناظران سیاسی که می گویند غرب مذاکره با ایران را بر خواهد گزید، راه حلی برای قطعنامه شورای امنیت پیدا خواهد شد به ترتیبی که ضرب الاجل 31 اوت برای متوقف کردن غنی سازی اورانیوم ، مانع گفتگو با ایران نشود .
3 - با توجه به موضعگیریها و رفتارها، روشن است که مافیاهای نظامی - مالی خواستار دست کم طولانی شدن بحران هستند :
- احمد خاتمی که از " روحانیان " سخت سر و ﺁلت فعل مافیاهای نظامی مالی است اسرائیل را به موشک شهاب 3 تهدید کرد .
- در 3 شهریور، محمد رضا باهنر ، نایب رئیس مجلس ملاتاریا و همدست احمدی نژاد، در پایان نشست واحد سياسی جامعه اسلامی مهندسين ، گفته است: خويشتنداری ملت ايران حدی دارد، اگر بخواهند از آن حد بگذرند، ملت ما که نسبت به حسن نيت کشورهای غربی سوءظن شديد پيدا کرده، مجلس شورای اسلامی را وادار خواهد کرد تا خروج ايران از معاهده ان. پی. تی را تصويب کند .
شدت این ضربه بر " ﺁماده گفتگو هستیم " و چون کوفی عنان از ما خواست ، پاسخ ﺁشتی جویانه به بسته پیشنهادی دادیم و... ، به اندازه ای شدید بود که ﺁصفی ، سخنگوی وزارت امور خارجه ناگزیر شد در کنفرانس مطبوعاتی 5 شهریور ، قول باهنر را این سان ، رفو کند :
" فکر میکنم اين نقل قول درست نبوده چرا که از آنجايی که اين موضوع در دکترين دفاعی ما قرار ندارد هرگز به اين سمت نخواهيم رفت "
- افتتاح کارخانه تولید ﺁب سنگین اراک توسط احمدی نژاد . طرفه این که پیش از افتتاح ، سخنگوی او خبر داد به زودی خبر خوش دیگری از پیشرفت در زمینه اتمی به مردم داده خواهد شد . اما چون افتتاح این کارخانه بمعنای ﺁنست که ایران می تواند اورانیوم غنی نشده را بعنوان سوخت بکار برد و پلوتونیوم بدست ﺁورد که بکار ساختن بمب اتمی می ﺁید، احمدی نژاد ، در محل کارخانه به غرب و اسرائیل اطمینان می داد که ایران تهدیدی برای هیچکس ، حتی اسرائیل نیست !
به این ترتیب ، دو جبهه رویاروئی خود را نمایان می کنند . یک جبهه از گفتگو سخن بمیان می ﺁورد و از غرب می خواهد به پای میز مذاکره بنشیند و یک جبهه ، به همین غرب می گوید : ما می گوئیم شما چرا باور می کنید . این جبهه که حیات خود را در ادامه بحران می بیند، بر اینست که روسیه و بسا چین، بلحاظ منافع خود، خواستار طولانی شدن بحران هستند . هر دو به این لحاظ که هم غرب و هم ایران را محتاج خود می کنند و می توانند از دو طرف باج بستانند . بنا بر این ، می توان بحران را بدون این که خطر جای ببار ﺁورد، ادامه داد و در داخل، تصرف دولت را قطعی کرد .
- در 29 اوت ( 7 شهریور ) احمدی نژاد بوش را به بحث ﺁزاد بر سر مسائل دنیا دعوت کرد و گفت : دوره استفاده ابزاری از شورای امنیت سپری شده است . و ایران غنی سازی اورانیوم را متوقف نخواهد کرد .
- در 30 اوت، واشنگتن پست از کارشناسان امریکا و اروپا گزارش کرد که ایران در مقام بی اعتنائی به قطعنامه شورای امنیت، بر فعالیت خود را زمینه غنی سازی اورانیوم افزوده است .