متهمان طلبکار؛ در دادگاه‌های مفاسد اقتصادی در تهران، مشهد و اصفهان چه می‌گذرد؟

dadgahe babake zanjani

متهمان طلبکار، پدیده تازه‌ای است که این روزها در دادگاه‌های مفاسد اقتصادی به وفور دیده می‌شود. متهمانی که برای دادگاه، مردم، بانک مرکزی، قوه قضاییه، دولت و هر چه به زبان‌شان می‌رسد، تکلیف تعیین می‌کنند و وقتی محکوم به تحمل مجازات می‌شوند، ناگهان، سکته می‌زنند تا به حبس نروند تا تاییدی برای این مثل قدیمی باشد: واقعا زندان جای مرد است!

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، پدیده متهمان طلبکار، با برگزاری علنی دادگاه های متهمان مفاسد اقتصادی، همراه شده است. متهمانی که از زمین و زمان طلبکارند و وقتی ارتباطات پشت پرده و بده بستانهای مشکوک آنها رو می شود، سعی دارند خودشان را سیاسی نشان دهند و ادعا کنند قربانی مسایل سیاسی شده اند. ولی واقعیت اینجاست که دزد را از هر طرف که بخوانی دزد است به خصوص «دزدی که با چراغ آید، گزیده تر برد کالا.»

غارتگران طلبکار و خزانه تهی بانک سرمایه

یکی از مهمترین پرونده های رسیدگی به مفاسد مالی، درباره وزیر اسبق و همدستان او بود که خزانه بانک سرمایه متعلق به صندوق ذخیره فرهنگیان را غارت کرده بودند.

قاضی مسعودی مقام در آخرین روزهای سال ۹۷ حکم دادگاه سه نفر از اعضای هیات مدیره سابق بانک سرمایه به نام‌های علی بخشایش، پرویز کاظمی و محمدرضا توسلی را اعلام کرده بود ولی پرونده برای ۳۱ متهم دیگر این پرونده باز ماند. ماجرای جالب اینجاست که بنابر حکم قاضی مسعودی مقام، علی بخشایش، پرویز کاظمی و محمدرضا توسلی به ۲۰ سال حبس، تحمل ۷۴ ضربه شلاق در انظار عمومی و محرومیت دائم از مشاغل دولتی محکوم شدند.

لطف رسانه ای دادگاه در اینجا که آنها هر سه با همدیگر سکته کرده بودند که این نکته هم مورد تایید پزشکی قانونی قرار گرفته بود ولی پزشکی قانونی تجویز کرده بود این محکومان قادر به تحمل حبس هستند. این پرونده در پس از نوروز هم به جریان افتاد و در  ۲۴اردیبهشت ماه، ۳۱ متهم پرونده بانک سرمایه در مقابل میز قاضی قرار گرفتند تا درباره مفاسد اقتصادی که مرتکب شده بودند، توضیح دهند. جلسه اول این دادگاه بیشتر درباره معرفی متهمان به دادگاه و شنیدن اظهارات اولیه آنها گذشت.

 جزییات برگزاری این دادگاه فوق العاده شنیدنی است. متهمان طلبکاری که در مقابل اظهارات نماینده بانک مرکزی در جلسه دادگاه هادی رضوی موضع گرفتند تا شعبه سوم دادگاه ویژه رسیدگی به جرائم اخلال گران و مفسدان اقتصادی به ریاست قاضی مسعودی مقام زمانی که به جرایم هادی رضوی و ۳۰ متهم دیگر پرونده رسیدگی می کرد، سخنان و دفاعیات جالبی را از سوی متهمان بشنود. امیرمظلوم شایان نماینده بانک مرکزی در دادگاه گفته بود: با توجه به اینکه سرمایه پایه بانک سرمایه برای سال ۹۲، ۵ هزار و ۹۴۶ میلیارد ریال بوده  و ۱۰ درصد آن ۵۹۰ میلیارد ریال می‌شود و با توجه به اینکه طبق گزارشات واصله متهم یک هزار و ۷۵ میلیارد ریال تسهیلات دریافت کرده، این تسهیلات کلان محسوب می‌شود.

پدیده متهمان طلبکار مفاسد اقتصادی در این دادگاه شکل تازه ای گرفت و در یکی از جلسات دادگاه، هادی رضوی به عنوان داماد شریعتمداری وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در کمال خونسردی می گوید او داماد ترامپ نیست و نباید با او برخورد بدی صورت گیرد. او گفت: برخی‌ها می‌گویند داماد شریعتمداری هستم و فضای رسانه‌ای ایجاد می‌کنند که این ظلم است. بنده داماد نتانیاهو که نیستم. از دادگاه می‌خواهم مرا خارج از منصب دامادی محاکمه کنند و با زبان روزه می‌خواهم حرف بزنم.

سخنانی که به نظر می رسد صدای خیلی از ناظران را درآورد. قاضی ای که مسئول تعقیب پرونده است البته در مقابل این زاهدنمایی ها، کوتاه نیامد و به عنوان نماینده دادستان در جلسه دادگاه او گفت: هادی رضوی با پول معلمان مازاراتی و بنز خریده است. این مقام قضایی در بخشی از قرائت کیفرخواست، خطاب به رئیس دادگاه گفت گاهی می خواهم گریه کنم. واقعا جای گریستن هم دارد چون در چهارمین جلسه دادگاه هادی رضوی عنوان شد رضوی بنا بر کیفرخواست صادره، یکی از دریافت کنندگان کلان وجوه در سال‌های ۹۱، ۹۲و ۹۴ و پرداخت وجوه به برخی دلالان است که موفق شده از طریق شرکت‌ها در قالب قرارداد مشارکتی ۶۰ تا ۲۰ میلیارد بی ضابطه تسهیلات دریافت کند. او با معرفی شرکت شایگان آتیه تسهیلات ۲۷ میلیارد بدون اعتبارسنجی از بانک سرمایه دریافت کند. این فرد اقدام به خرید گوشت و مرغ و فروش آن در بازار می‌کند. متهم هادی رضوی حسب اقاریر خود اقدام به گران نمایی یک ملک جهت تسویه بدهی خود به بانک سرمایه هم کرده است. رضوی ۱۰۷ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان تسهیلات گرفته است.

پرونده رسیدگی به اتهام بانک سرمایه هم با فراز و فرود زیادی همراه بود. پس از معرفی محکومان سکته زده این پرونده به زندان، عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی در پیام اینستاگرامی خود درباره این دادگاه نوشت: این اطمینان را به مردم عزیز میدهم که بانک مرکزی در خصوص برخورد با متخلفین و سوء استفاده کنندگان از منابع وامکانات بانکها، درهر سطح و موقعیتی، جدی و مصمم است.

پدیده متهمان طلبکار مفاسد اقتصادی حساسیت افکار عمومی را به همراه داشت. تا جایی که یک روزنامه اعتراض کرد که چرا بچه مذهبی ها این روزها به عنوان دزد و اختلاسگر، در جایگاه متهم در دادگاه های مفاسد اقتصادی نشسته اند؟

واقعیت اینجاست که یکی از برکات دادگاه های علنی برخورد با مفاسد اقتصادی، نشان دادن ماهیت واقعی این مفسدان اقتصادی است. آنها در دادگاه از همه طلبکارند و وقتی نوبت مجازاتشان می رسد، خود را به سکته و بیماری می زنند تا کیفر نبینند.

جعبه سیاه بابک زنجانی

ادامه پرونده اختلاسهای محکوم بزرگ نفتی یعنی بابک زنجانی در روزهای گذشته هم در دستور کار دادگاه رسیدگی به مفاسد اقتصادی قرار داشت. روزنامه ای که در بالا از آن یاد شد همچنین از علیرضا زیبا حالت منفرد، به عنوان جعبه سیاه پرونده اختلاسگر اعظم، بابک زنجانی، نام برده و در کنار او به اشخاصی مانند قربانعلی فرخزاد، که در دادگاه خود را «خر دولت» خوانده بود و حسین هدایتی، که به «حاجی بودن» خود غره بود، اشاره کرده و نوشته اشخاصی مانند اینها و «هادی رضوی که در دادگاه یک بچه ریشوی مذهبی» است، آبروی مذهبی ها را برده اند.

با وجود این اعتراضات در دادگاه سوم علیرضا منفرد، جزییات تازه ای از پرونده او بیان شد که در جای خود خواندنی است و نشان می دهد متهمان اقتصادی چطور به خود مسلط هستند و می خواهند دادگاه علنی را هم تحت تاثیر خود قرار دهند. در چهارمین جلسه رسیدگی به اتهامات علیرضا زیبا حالت منفرد در مورخ اول خردادماه جاری، متهم در اظهاراتی از فردی به نام کاپیتان بجنوردی به عنوان کارمند اخراجی شرکت ملی نفتکش ایران نام برد که در مقابل، واکنش شرکت ملی نفتکش به دادگاه متهم نفتی هم خواندنی بود که اعلام کرد اصلا کسی به نام کاپیتان بجنوردی را نمی شناسند و این شخص هرگز با شرکت ملی نفتکش، همکاری نکرده است.

یکی از نکات قابل توجه این بود که متهم در برخی از جلسات با کت و شلوار در مقابل دادگاه حاضر می شد که باعث اعتراض بسیاری از شهروندان شده بود که چرا متهم را با لباس دادگاه نمی آورند؟

محسنی اژه ای معاون اول رئیس قوه قضاییه درباره حضور متهم با کت و شلوار در دادگاه توضیح داد و گفت این متهم با قرار آزاد بوده و از خانه به دادگاه آمده است. جالب اینجاست در یکی از جلسات قبلی دادگاه قاضی صلواتی خطاب به جعبه سیاه زنجانی گفته بود: ۶۰ میلیون دلار بابت ذخیره نفت‌ها به جیب زده‌اید. البته ظاهرا متهم خیلی هم این حرف قاضی صلواتی را به دل نگرفت چون تصاویر او در مقابل میز قاضی نشان می دهد خیلی هم از نوع محاکمه و نتیجه کارهایش ناراحت نیست.

مشهد، رسیدگی به متهمان پدیده

پرونده کشدار پدیده شاندیز و در راس آن، متهم ردیف اول یعنی محسن پهلوان در دستور کار دادگستری خراسان رضوی بود. در ۳۰ اردیبهشت ماه، هشتمین جلسه دادگاه متهمان پدیده آغاز شد. نکته اینجاست آنها در مقابل میز قاضی صف کشیدند تا درباره  پرونده ای که در حال حاضر دارای ۲۲ متهم و بیش از ۱۰۰ جلد است و پیگیری‌های قانونی در خصوص تخلفات احتمالی برخی مسئولان که در انجام وظایف خود قصور داشته‌اند، توضیح دهند.

در ۷ خرداد هم  یازدهمین جلسه رسیدگی به اتهامات متهمین پرونده شرکت پدیده در دادگاه ویژه رسیدگی به جرایم اخلالگران در نظام اقتصادی کشور به ریاست قاضی منصوری در مشهد برگزار شد. متهم ردیف اول این پرونده به نام احسان بنائی فرزند علیرضا متهم به تحصیل مال از طریق نامشروع است. همچنین متهم محمد رفائی نجاران طبسی فرزندمحسن به تحصیل مال از طریق نامشروع بواسطه انجام معامله با شرکت پدیده ، متهم است. پس از او هم سیدحسن میربمانی یزدی فرزند هادی متهم  به تحصیل مال نامشروع شده است . در اول خرداد هم دهمین جلسه رسیدگی به اتهامات متهمان پرونده شرکت پدیده شاندیز در دادگاه ویژه رسیدگی به جرایم اخلالگران نظام اقتصادی در دادسرای مشهد به ریاست قاضی سید هادی منصوری برگزار شد. این پرونده همچنان در حال رسیدگی است.

پرونده «حاجی عابربانک» و حبس ۲۰ ساله

پرونده حسین هدایتی معروف به «حاجی عابربانک» فوتبالی ایران هم یکی دیگر از پرونده های مهم مفاسد اقتصادی بود که در هفته های اخیر به نتیجه رسید. این پرونده که بسیار پیچیده بود، به حدی مطرح شده بود که برخی می گفتند احتمال دارد برای حسین هدایتی حکم اعدام صادر شود.  در این میان موضوع قتل وکیل پرونده که هدایتی می گفت ۵۰ میلیارد تومان دستخوش گرفته بود هم به ابهامات دامن زد و همه به دنبال سرنخی برای یافتن قاتل وکیل حسین هدایتی می گشتند که البته تا این لحظه چیزی مشخص نشده است.

در نهایت بالاخره فیلمی که از لحظه قرائت حکم حسین هدایتی منتشر شده نشان می دهد او به جرم اخلال در نظام اقتصادی به ۲۰ سال حبس و رد مال معادل ۴۸۸ میلیارد تومان به نفع بانک سرمایه و به تحمل ۷۴ ضربه شلاق در انظار عمومی محکوم شده است.

در اصفهان هم پرونده مفاسد اقتصادی باز بود و دادگاه علنی برای متهمان برگزار شد. در دادگاه مفاسد اقتصادی اصفهان برای ۳ متهم حکم قطعی صادر شد. بدین ترتیب دادگاه متهم ردیف اول جهانگیر حجتی فرزند محمدرضا را به تحمل سه سال حبس تعزیری با احتساب ایام بازداشت و رد مال به ۳۱ شاکی پرونده محکوم نمود.

پرونده پتروشیمی و متهمی که گریخت

پرونده فساد گسترده در صنعت پتروشیمی هم از دیگر پرونده های مفاسد اقتصادی بود که در هفته های اخیر در قوه قضاییه مورد رسیدگی قرار گرفت و البته باید گفت پرونده فساد در پتروشیمی هم همچنان باز است و تلاش برای بازگرداندن یکی از متهمان توسط دادگاه ادامه دارد.

قاضی اسدالله مسعودی مقام رئیس شعبه سوم دادگاه ویژه رسیدگی به پرونده اخلاگران ارزی و اقتصادی از تلاش و پیگیری دستگاه قضا برای استرداد «محمد حسین شیرعلی» از متهمان فراری پرونده پتروشیمی در باب معاونت در اخلال در نظام اقتصادی کشور در دستور کار قوه قضاییه است.

هشتمین جلسه رسیدگی به پرونده پتروشیمی هم در حالی برگزار شد که حسن کامران نماینده اصفهان در گفت‌وگویی، با اشاره به نوع برخورد با مفاسد اقتصادی انتقاد کرده بود گفت: متاسفانه پشت پرده برخورد با مفاسد اقتصادی، وارد کردن فشارهای سیاسی به جناح‌های مختلف قرار دارد و در واقع در برخورد با مفاسد اقتصادی جناح‌های مختلف در حال تسویه حساب‌های سیاسی هستند و عده‌ای هم در حال بهره برداری سیاسی‌اند.

اینطور که پیداست مبارزه با مفاسد اقتصادی در این کشور در ابتدای راه است و باید در روزهای آینده، پرونده های متعدد، متهمان متعدد و محکومیتهای سنگین دیگری را مشاهده کرد تا بلکه اندکی ویروس فساد در این کشور عقب نشینی کند.


در این رابطه