فاصله زیاد مذاکره تهران و واشنگتن

Trump-Rouhani

دنیای اقتصاد : دو نشریه معتبر آمریکایی تاکید کردند که ترامپ باید به‌دنبال ایجاد کانال‌های ارتباطی جدید با ایران باشد. نشریه فارن‌پالیسی در مطلبی به قلم توماس شانون و جان بلینگر نوشت: وزارت خزانه‌داری آمریکا در اواخر ماه ژوئیه در اقدامی غیرعادی وزیرخارجه ایران را در فهرست تحریم‌ها قرار داد. براساس این تحریم‌ها اموال ظریف ضبط می‌شوند و شهروندان آمریکا حق انجام هیچ معامله‌ای را با او ندارند. اگرچه کاخ سفید برای سفر رئیس‌جمهور و همچنین وزیرخارجه ایران ویزا صادر کرد، اما مقامات آمریکایی تاکید می‌کنند که برنامه‌ای برای گفت‌وگو با تهران ندارند.

 

به گزارش «انتخاب»، در ادامه این مطلب آمده است: اما تحریم کردن وزیرخارجه ایران و پرهیز از گفت‌وگو با ایران اشتباه بزرگی خواهد بود. اوایل این ماه شاهد حملاتی علیه تاسیسات نفتی عربستان بودیم. قدرت‌های غربی تهران را متهم به انجام این عملیات کرده‌اند. در روزهای اخیر واشنگتن و ریاض اقدام نظامی علیه ایران را در نظر گرفته‌اند و پنتاگون تعدادی سرباز آمریکایی را به منطقه اعزام کرده است. در شرایط کنونی دولت ترامپ باید به‌دنبال ایجاد کانال‌های ارتباطی جدید با ایران باشد.

دولت‌های گذشته آمریکا سابقه طولانی در گفت‌وگو با دیپلمات‌های خارجی کشورهای متخاصم داشته‌اند. هنری کیسینجر، وزیرخارجه سابق آمریکا در مورد آندری گرومیکو، همتای خود در شوروی گفته بود: گرومیکو به‌عنوان سخنگوی ملت خود وظیفه داشت که اهداف کشورش را پیش ببرد و نقاط ضعفش را پنهان کند. اگرچه ما دشمن یکدیگر بودیم، اما در هر صورت یک حس احترام متقابل بین ما شکل گرفته بود.

دولت ترامپ در ماه مه ۲۰۱۸ از توافق هسته‌ای برجام خارج شد. در صورتی که مذاکرات منتهی به امضای این پیمان تاریخی را به یاد داشته باشید، ظریف با شایستگی و درایت مذاکرات پیچیده با دیپلمات‌های خارجی را مدیریت کرد. او همچنین نفوذ بالایی در تصمیمات نهایی دولت ایران داشته است. برخی مقامات آمریکایی در سال‌های گذشته از عملکرد زیرکانه ظریف ستایش کرده بودند. دولت ترامپ معتقد است که ظریف به تنهایی توانست بر دولت اوباما و همچنین دیپلمات‌های بریتانیایی، چینی، فرانسوی، آلمانی و روسی حاضر در مذاکرات چیره شود.

 

در شرایط کنونی آمریکا می‌تواند در مورد مسائل مختلف از جمله حملات اخیر، زندانی‌های آمریکایی در ایران، برنامه هسته‌ای ایران، نگرانی‌های امنیتی اسرائیل و کشورهای عربی خلیج‌فارس و رفتارهای منطقه‌ای ایران و امنیت آب‌های خلیج‌فارس با تهران گفت‌وگو کند. دولت ترامپ نمی‌تواند اختلافات خود با ایران را با رویکرد کنونی برطرف کند. کاهش تنش در منطقه به تعامل مستقیم با ایران از جمله ظریف نیاز دارد. وقت آن رسیده است که دیپلمات‌های ایرانی و آمریکایی دوباره با جدیت مذاکرات را از سر بگیرند.

تحلیل آتلانتیک

همزمان نشریه آتلانتیک نیز در یادداشتی نوشت که هنوز شرایط لازم برای مذاکره بین دو کشور فراهم نشده است. کتی گیلسینان در آتلانتیک نوشت: این هفته شاهد حضور رهبران ایران و آمریکا در نیویورک بودیم. البته آنها برنامه‌ای برای مذاکره با یکدیگر در حاشیه مجمع سالانه سازمان ملل نداشتند. روسای‌جمهور دو کشور تاکنون گامی در جهت گفت‌وگو برنداشته‌اند. آنها در سخنرانی‌های خود در جمع رهبران دنیا اتهاماتی علیه یکدیگر مطرح کردند.

هر دو طرف همچنان حاضر نیستند که از خواسته‌های خود عقب‌نشینی کنند. ایران تاکید کرده است که تنها در صورت برداشته شدن تحریم‌ها با مذاکره موافقت خواهد کرد. مقامات آمریکایی نیز همزمان با تشدید فعالیت‌های هسته‌ای و اقدامات تحریک‌آمیز تهران در خلیج‌فارس مرتب خواسته‌های جدیدی را مطرح می‌کنند.

 

مقامات آمریکایی تاکید می‌کنند که ایران باید شبیه یک کشور عادی رفتار کند. آنها خواستار توقف آزمایش‌های موشکی، غنی‌سازی اورانیوم، پایبندی به تعهدات برجام، پایان دادن به ماجراجویی‌های منطقه‌ای ایران و همچنین آزادی گروگان‌های آمریکایی شده‌اند. سال گذشته وزیرخارجه آمریکا فهرستی از ۱۲ پیش شرط آمریکا را برای دستیابی به یک توافق جدید مطرح کرده بود. اما رئیس‌جمهور آمریکا تابستان امسال به‌طور ضمنی اشاره کرده بود که صرفا روی برنامه هسته‌ای تهران تمرکز خواهد کرد. برایان هوک، نماینده ویژه وزارت خارجه آمریکا در امور ایران این هفته در مدت برگزاری مجمع سازمان ملل خواسته‌های دیگری را نیز مطرح کرد. سال آینده تحریم‌های سازمان ملل در مورد خرید و فروش سلاح به جمهوری اسلامی پایان خواهد یافت. هوک خواستار تمدید این تحریم‌ها و اعمال تحریم‌های جدید توسط کشورهای اروپایی علیه تهران شده است.

البته اروپا و آمریکا هنوز سیاست یکپارچه‌ای را در قبال ایران اتخاذ نکرده‌اند. در هفته‌های گذشته رئیس‌جمهور فرانسه تلاش‌هایی را برای نگه‌داشتن ایران در توافق هسته‌ای انجام داد. او یک بسته اعتباری ۱۵ میلیارد دلاری را به رهبران ایران پیشنهاد کرده بود. امانوئل مکرون همچنین خواستار دیدار ترامپ با حسن روحانی در مجمع عمومی سازمان ملل شده بود. اما ایران و آمریکا تمایلی به گفت‌وگو نشان ندادند.

 

برایان هوک در سخنرانی خود در نشست جامعه آسیا در روز دوشنبه از جامعه بین‌المللی به‌خاطر عدم حمایت از کمپین فشار ترامپ انتقاد کرد. او اشاره کرد که تعداد محدودی از کشورها در ماه‌های گذشته ایران را متهم به حمله به نفتکش‌های تجاری در خلیج‌فارس کرده بودند. او همچنین رسانه‌های بین‌المللی را متهم کرد که در مورد اختلافات آمریکا و اروپا بر سر ایران اغراق می‌کنند. دونالد ترامپ در سخنرانی خود در سازمان ملل به شدت از ایران انتقاد کرد. ترامپ همچنین اشاره کرد که تحریم‌های بیشتری علیه تهران وضع خواهد شد. البته رئیس‌جمهور آمریکا احتمال مذاکره با تهران را رد نکرده است. او در این ارتباط گفت: «آمریکا هیچ وقت به دشمنان دائمی اعتقاد نداشته است. ما شریک و دوست می‌خواهیم و به‌دنبال دشمن تراشی نیستیم.»

 

روحانی نیز در سخنرانی خود در روز چهارشنبه اشاره‌ای در مورد احتمال مذاکره با آمریکا نداشت. او تحریم‌های آمریکا را تروریسم اقتصادی توصیف کرد و خروج ترامپ از توافق برجام را اشتباهی تاریخی دانست. روحانی در مصاحبه با شبکه خبری فاکس‌نیوز گفت: «ما نمی‌توانیم دعوت کسانی که سخت‌ترین تحریم‌ها را علیه ملت ما وضع کرده‌اند بپذیریم.» بنابراین هنوز شرایط لازم برای مذاکره بین دو کشور فراهم نشده است. اگرچه صبر اروپایی‌ها نیز درحال تمام شدن است، اما آنها هنوز تمایلی به ملحق شدن به کمپین فشار ترامپ ندارند.