سخنگوی سازمان انرژی اتمی: یک بخش هایی از برجام را کنار گذاشته ایم/گام چهارم گام آخر نیست/ بازرسان آژانس فردا برای راستی‌آزمایی به فردو می‌آیند

Kamalvandi Behrouz
«بهروز کمالوندی» معاون امور بین الملل، حقوقی و مجلس و سخنگوی سازمان انرژی اتمی امروز (شنبه) ۱۸ آبان ماه در نشستی خبری در محل تأسیسات غنی سازی شهید مسعود علیمحمدی (فردو) به تشریح آخرین اقدامات انجام شده در راستای اجرای گام چهارم کاهش تعهدات برجامی پرداخت.

به گزارش تابناک، حسن روحانی رئیس جمهوری ایران روز سه شنبه 14 آبان ماه و در پایان فرصت 60 روزه سوم ایران به طرف های باقیمانده در برجام برای اجرای تعهداتشان، به سازمان انرژی اتمی دستور داد که از روز 15 آبان ماه گام چهارم را در فردو با گازدهی به سانتریفیوژها در این تأسیسات آغاز کند.

بهروز کمالوندی در این نشست گفت:گام چهارم بنا به دستور رئیس جمهور برداشته شد که به 1044 سانتریفیوژ سایت فردو گاز تزریق شود.

وی افزود: گازدهی به ماشین ها انجام و محصول ماشین ها نمونه گیری شد و از آژانس درخواست شد مراحل را ببینند و قرار است بازرسان آژانس فردا (یکشنبه) اینجا بیایند و نمونه را ببینند و نهایت راستی آزمایی و در گزارش آژانس مطرح خواهد شد.

بازرسان آژانس فردا برای راستی‌آزمایی به فردو می‌آیند

سخنگوی سازمان انرژی اتمی در این نشست خبری به تشریح اقدامات انجام شده در گام های قبلی نیز پرداخت.

کمالوندی افزود: اکنون ۱۵ نوع ماشین در نطنز در حال تست شدن است. ماشین های استراتژیک ما IR6، IR8 و IR9 است که با ظرفیت بالایی در حال کار کردن است.

وی افزود: قرار بود در فردو ۱۵ سال غنی سازی صورت نگیرد، اما این کار چند روز پیش با انتقال سیلندر ۲۰۰۰ کیلویی صورت گرفت‌. گاز UF6 باید از اصفهان می امد اما ما از نطنز آوردیم تا هم در وقت صرفه جویی و هم اینکه اعلام کنیم در استفاده از پسماندها به جای خوبی رسیده ایم.

کمالوندی ادامه داد: اکنون ۲۵ تن از پسماندها مواد تولید کرده ایم که فقط ۲ تن منتقل به فردو شده است. در حقیقت می توانیم بگوییم یک بخش هایی از برجام را که می‌ گوید فردو باید به مرکز فیزیک هسته ای تبدیل شود، کنار گذاشته ایم. البته در فیزیک هسته ای، خلا و تولید ایزتوپ های پایدار اقدامات جدی در فردو صورت گرفته است. یک بال ماشین های IR1 فعال است و در بال دیگر ماشین ها جمع شده است که اگر تصمیم بگیریم آنجا غنی سازی کنیم سراغ نصب ماشین های نسل جدید خواهیم رفت.

سخنگوی سازمان انرژی اتمی عنوان کرد: آبشار ۱۷۴ تایی را گاز اورانیوم تزریق نخواهیم کرد و مخصوص تولید ایزوتوپ های پایدار خواهد بود که تکنولوژی خاصی است که در اختیار چند کشور محدود است. درباره تولید ایزوتوپ های پایدار با همکاری روسیه کارهای بسیار خوبی انجام شده است که بتید در این خصوص از روس های تشکر کنیم.

کمالوندی افزود: فردا شاهد بتن ریزی فاز دوم نیروگاه بوشهر خواهیم بود که این غیر از موضوع مذاکرات یعنی ۲ سال کار. این نشان می دهد علیرغم همه فشارها و تحریم ها علیه ما تا ۱۴۰۴ این نیروگاه به تولید می رسد و به مدار شبکه متصل خواهد شد. دوسال بعد هم وارد ساخت فاز سوم نیروگاه بوسهر خواهیم شد.

وی درباره اخراج یک بازرس آژانس نیز گفت: سیستم کنترلی ما نشان می داد که این بازرس  مواد آلوده به همراه داشته که در این زمینه یک گزارش منطقی و مستدل ارائه کردیم که البته به نظر می رسد مورد قبول هم واقع شد. از ورود این بازرس جلوگیری و اعتبارنامه او را لغو کردیم. برخی وارد فضاسازی در این زمینه شدند که ایران به موضوع مصونیت پایبند نیست که البته ما مصونیت را قائل شدیم اما اجازه سواستفاده از مصونیت این بازرس را ندادیم. در این زمینه یادداستی برای آژانس ارسال کردیم که آنها هم برای همکاری با ایران اعلام آمادگی کردند. ما به دلیل تجربیات زیاد و تلخی که از خرابکاری ها داریم و حتی نمایشگاهی هم از آن دایر کردیم، سیستم کنترلی قوی داریم و آلوده بودن این بازرس هم از روش های مختلف ثابت شد که به آژانس منعکس کردیم.

کمالوندی در پاسخ به تابناک درباره زمان بندی ایران برای تولید محصول از ناحیه ایزوتوپ های پایدار که هم اکنون در فردو در مرحله تحقیق و توسعه قرار دارد، گفت: پروسه تولید ایزوتوپ های پایدار ۳ مرحله دارد که اکنون ما دو مرحله آن را پشت سر گذشته ایم و در مرحله قرارداد هستیم.

وی با اشاره به همکاری خوب ایران و روسیه درباره ایزوتوپ های پایدار، افزود: فکر می کنم هفته آینده قرارداد مربوط به تولید ایزوتوپ های پایدار را با روس ها منعقد کنیم که بعد از آن به سمت گرفتن خروجی از تحقیقات خواهیم رفت.

سخنگوی سازمان انرژی اتمی در عین حال یادآوری کرد: ما حدود ۳.۵ سال است این کار را شروع کرده ایم و الان در وضعیتی هستیم که بدون روس ها هم می توانیم ادامه دهیم، اما ترجیح ما این است با روسیه کار را پیش ببریم چون آنها همکاری خوبی با ما هم در زمینه ایزوتوپ های پایدار و هم در سایر زمینه های هسته ای از جمله حمایت از برجام داشته اند.

وی ادامه داد: از طرفی، روس ها خیلی جلوتر از ما هستند و ۱۵۰ نوع ایزوتوپ های پایدار در حال تولید دارند، در حالی که ما برنامه ریزی برای ۱۱ نوع ایزوتوپ پایدار را در دستور کار داریم. انشاالله پس از طی این پروسه ها، آرام آرام وارد فاز تولید خواهیم شد.

کمالوندی درباره دستور رهبری و ۱۹۰ هزار سو و اینکه الان چقدر با این هدفگذاری فاصله داریم؟ گفت: دستور ایشان حتی مربوط به قبل از برجام است. با سناریوی بد بینانه با برنامه های فعلی ۲۵۲ هزار سو ۱۰۰ درصد قابل ایجاد هست و تا یک میلیون سو در برنامه های جدید قابل تحقق خواهد بود. الان با برنامه ماشین های نسل جدید می توانیم راحت تر به یک میلیون سو برسیم، اما اگر ماشین های نسل جدید به فرض محال جواب ندهند ۲۵۲ هزار سو قابل دسترسی خواهد بود. الان بالای ۵۰۰ کیلو ذخیره داریم که باید تبدیل به سوخت نیروگاهی بشود.

وی افزود: برای سوخت نیروگاهی بخش عمده راه را رفته ایم. حداقل نصف راه را رفته ایم و در چند سال آینده می توانیم تولیدکننده سوخت نیروگاهی هم باشیم که تکنولوژی به مراتب سخت تری از تولید سوخت راکتور دارد.

سخنگو در پاسخ به این سوال که آیا گام چهارم گام آخر است، اگر نه برنامه برای گام پنج چیست؟ گفت: گام چهارم گام آخر نیست. گام های کاهس تعهدات می تواند غیر از مسائل فنی سامل موضوعات و موارد دیگری بشود. اینها هدفش فشار بر طرف مقابل نیست، بلکه برای بازگشت طرف های مقابل به تعهدات است.  الان مشکل ما در صنعت هسته ای نیست، چون تقریبا محدودیت ها را کنار گذاشته ایم.مشکل، مشکل کشور است که ما هم آماده کمک هستیم.

 وی در پاسخ به این سوال که برنامه ای برای کنار گذاشتن IR1 و جایگزینی با ماشین های جدید دارید؟ عنوان کرد که این ماشین، ماشین خوبی است، اما مشکلات زیادی داشته است. ما در بلند مدت از این ماشین استفاده نخواهیم کرد. اما اینکه IR1 را کنار بگذاریم بسته به تصمیمات سیاسی و فنی دارد.

کمالوندی در مورد اینکه هدف گام ها بازگشت طرف مقابل به تعهدات است، این اتفاق که نیفتاده هیچ به نظر میاد آنها مسیر خروج از برجام را در پیش گرفته اند، چشم انداز شما چیست؟ افزود: اروپایی ها در موقعیت و جایگاهی نیستند که موضوع را به شورای امنیت ببرند چون آنها به تعهدات شان عمل نکرده اند و نمی شود بدهکار در جایگاه طلبکار باشد. ما یکسال برای عمل کردن انها به تعهدات سان صبر کردیم. بعد از یکسال از صبر استراتژیک بخش های مهمی از برجام را ما کنار گذاسته ایم و آنها هم که انجام نمی دهند و عملا پوسته ای از برجام باقی مانده است.

به نظر من اقدامات ما حساب شده بوده است و اگر آنها می خواهند باید قدمی برای عمل به تعهدات سان انجام بدهند. اصل برای ما برجام نیست، اصل منافع کشور است که اگر اقتضا کند، ممکن است آن را کنار بگذاریم. البته رژیم صهیونیستی و برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس در کنار آمریکا از اول نمی خواستند برجام باشد و الان هم می خواهند زود بساط آن را جمع کنند.

سخنگوی سازمان انرژی اتمی درباره راکتور آب سنگین اراک گفت: آمریکایی ها در این موضوع سنگ اندازی می کردند، چینی ها یک مقدار تحت فشار بودند و الان شرایط بهتر شده است. تیم فنی قبلی آمریکا همکاری بسیار خوبی در بحث فنی بازطراحی راکتور داشتند، ولی گروه ترامپ که آمد افراد دیگری آمدند و بعد هم که بیرون رفتند و الان هم به بقیه می گویند کمک نکنید.

 کمالوندی اضافه کرد: به چینی ها گفته ایم اصلا نباید به «ویور» آمریکا بسنده کنید. نماینده انگلیس هم که اخیرا به ایران آمد در مسائل فنی نسبتا خوب کار می کند. تیم ما نیز دو سه روز دیگر به چین می رود و مدام در حال رفت و آمد هستند. تا به حال جلو رفته ایم و در مرحله ای هستیم که قراردادهای بلندمدت تری را پیش رو داریم.

وی در پاسخ به سوالی درباره اظهارات مقامات صهیونیستی مبنی بر تلاش ایران برای دستیابی به سلاح هسته ای گفت: از زمانی که نتانیاهو نقاشی را در شورای امنیت نشان داد و دروغ های مختلفی گفت، می گذرد. بزرگ ترین دروغش این است که ایران دنبال سلاح هسته ای است. به لحاظ موازنه قدرت در منطقه اصلا ایران نیازی به سلاح هسته ای ندارد. از نظر ایدئولوژیک فتوای مقام معظم رهبری وجود دارد و به لحاظ حقوقی نیز هیچ کشوری به اندازه ایران تحت نظر آژانس نیست و از آن بازرسی نمی شود.

کمالوندی یادآور شد: البته ایران دارای توانایی هسته ای و تکنولوژی است که در این شکی نیست. این ادعاها از سوی رژیم صهیونیستی برای پنهان کردن چهره کریه آن است.

سخنگوی سازمان انرژی اتمی درباره پروژه ایتر نیز گفت: ما از این پروژه در جنوب فرانسه بازدید کردیم و پروژه ای مورد نیاز بشریت است. اتحادیه اروپا با هشت کشور این پروژه را انجام می دهد و ده ها میلیارد دلار سرمایه گذاری انجام می شود و هدف این است که سال 2050 به اولین نیروگاه 500 مگاواتی گداخت برسند که بعد از آن بتوانند اینها را تولید کنند که آن هم آزمایشی است. این پروژه با پول و دانش یک کشور به تنهایی قابل انجام نیست.

وی افزود: در این پروژه اصلا بمبی در کار نیست و ایران می خواست کمک کند و تنها به نفع ایران نبود بلکه به نفع جامعه جهانی و بشریت بود. آمریکایی ها با این پروژه مخالفت کردند البته این مخالفت را علنی اعلام نکردند. این مخالفت خلاف مصلحت جامعه بشریت است.

سخنگوی سازمان انرژی اتمی در پاسخ به سوال خبرنگار فارس درباره اظهارات مایک پامپئو وزیر خارجه آمریکا که در پی موضوع پیش آمده درباره بازرس آژانس ضمن ابراز نگرانی از این قضیه، ایران را به اخاذی هسته ای متهم کرده است و اینکه آیا بعد از این قضیه کنترل بازرسان تشدید خواهد شد و آیا در مواردی بوده که بازرسی ها در چارچوب برجام متوقف شود؟ گفت: آقای پامپئو قبل از این قضیه بازرس، کلمه اخاذی را به کار برد، اخاذی واقعا برازنده خودشان است. زورگویی را آنها انجام و حتی متحدان خود را تحت فشار قرار می دهند. لفظی است که برای خودشان می توان به کار برد. جمهوری اسلامی ایران اخذ می کند ولی حقوق خودش را می خواهد اخذ کند، اگر دادند که هیچ اگر ندادند این حقوق را اخذ می کند.

وی عنوان کرد: ما تا به حال هیچ وقت به بازرسی های آژانس دست نزدیم و از بازرسی ها استقبال کردیم، مشروط به اینکه بازرسی برای بازرسی باشد. اگر بازرسی برای این باشد که خدای نخواسته بخواهد خرابکاری باشد و اطلاعاتی دست یابد و ... ما هوشیار هستیم و حواسمان جمع است و آژانس هم شاید تعجب کرده که ایران چطور کنترل های دارد که به این دقت مراقب می کند که نمی گذارد آلودگی و مشکلی برای صنعت هسته ای ایجاد شود.

سخنگوی سازمان انرژی اتمی تصریح کرد: از این جهت کنترل ما شدید است، در عین حال در بازرسی ها هیچ وقت محدودیتی ایجاد نکردیم، در برخی حوزه ها که مثلا ما تعهدی را کنار گذاشتیم، طبیعتا وقتی تعهد کنار می رود دیگر موضوعی باقی نمی ماند که بازرسی انجام شود. مثلا از این به بعد اینقدر ماشین IR6 تولید می کنیم این را می شمرده ولی وقتی این را قبول نداریم بشمرد فایده ندارد. حتی اگر بخواهد آن را بشمرد خیلی مخالفتی نداریم، ولی دیگر این بازرسی بی معناست.

وی عنوان کرد: به سازوکار بازرسی و ساختار و سیستم بازرسی دست زده نشده است.

سخنگوی سازمان انرژی اتمی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه گفته می‌شود ایران سطح غنی سازی اش را روی ۵ درصد نگهداشته در حالی که خط قرمز اروپا غنی سازی ۲۰ درصد است؟ گفت: این مسائل و ادعا از سوی رژیم صهیونیستی و آمریکا و کشورهای حوزه خلیج فارس که اصلا نمی‌دانند انرژی هسته‌ای چیست، مطرح می شود. شفافیت اقدامات و فعالیت های هر کشوری توسط راستی آزمایی آژانس تایید می شود و نباید به این ادعاها و اظهارات توجه کرد.

وی تاکید کرد: غنی سازی ۵ درصد به سازمان دستور داده شده است و این ظرفیت در سازمان است که غنی سازی ۵، ۲۰ یا ۶۰ درصد را انجام دهیم، اما اینکه با این میزان اورانیوم چقدر بمب می توان تولید کرد این ها حرف ها و تصورات و توهمات رژیم صهیونیستی و آمریکاست و باید گفت که کافر همه را به کیش خود پندارد.