امیرحسن کاکایی: چینی ‌ها برای توسعۀ تولید داخلی ما کمک نمی‌ کنند - چین در تولید تمامیت ‌خواه است

Khodro sazan Iran-jpg عضو هیات علمی دانشکده مهندسی خودرو با تاکید بر خطر توقف کار خودروسازان تصریح کرد: با توجه به اینکه از نظر اقتصادی به شدت وضعیت نامناسب و چالش ‌هایی هم پیش رو است، این شرایط می ‌تواند به توقف ‌های گسترده بیانجامد. چراکه رقم بدهی و زیان انباشته به وضعیت بی‌ سابقه و غیرقابل جبرانی رسیده و اگر قرار باشد به همین منوال قیمت‌ گذاری هم ادامه دهیم، کار تمام است.
 
امیرحسن کاکایی در گفتگو با خبرنگار اقتصادی ایلنا در مورد چشم ‌انداز صنعت خودرو در سال پیش رو اظهار کرد: سال ۱۴۰۰ سال بسیار مبهمی برای صنعت خودرو است، می ‌تواند سال سقوط یا پرواز باشد. از طرفی صنعت خودرو در سال ۱۳۹۹ کارهای بزرگی در راستای توسعه فناوری و داخلی‌ سازی انجام داده و تیراژ را هم افزایش دادند، اما متأسفانه از نظر اقتصادی نتایج فاجعه ‌آمیز بود. سرنوشت صنعت خودروسازی به این موضوع وابسته است که آیا امسال سیاست ‌گذاران ما اجازۀ آزادسازی قیمت ‌ها را می ‌دهند یا خیر.
 
قیمت ‌گذاری دستوری ضربه سنگینی به صنعت خودرو وارد کرد:
 
وی افزود: قیمت‌ گذاری دستوری اشتباهی است که در سه سال گذشته رخ داد و متأسفانه ضربۀ اقتصادی بسیار سنگینی به این صنعت وارد کرد. علیرغم همه تلاش ‌های فنی خودروسازان و قطعه سازان، وضعیت از نظر اقتصادی بسیار ضعیف شده و اوضاع شکننده است.
 
کاکایی اضافه کرد: از طرف دیگر شرایط تورمی کشور و همینطور چشم ‌انداز سیاسی کشور به گونه ‌ای است که یک رکود خاص در بازار بوجود خواهد آمد، یعنی با وجود افزایش تیراژ، درآمد مردم کفایت نمی ‌کند. نتیجه اینکه عرضه زیاد و تقاضا کم می‌ شود و با یک رکود تورمی بسیار سنگین مواجه می ‌شویم.
 
این کارشناس خودرو با تذکر خطر ورود دیگر کشورها به بازار ایران و تبعات آن گفت: اگر پای چینی ‌ها یا غربی ‌ها هم به بازار باز شود، این صنعت با چالش جدی فروش روبرو می ‌شود. این خطر وجود دارد که با حضور چینی‌ ها– که ما تجربۀ کار با آنها در صنعت خودرو را داریم-، به شدت قطعه ‌سازان با مشکل مواجه ‌شوند و با این چالش، در کنار ضربه‌ ای که چند سال پیش خوردند، بسیاری از آنها ورشکسته خواهند شد.
 
قدرت فنی صنعت خودرو افزایش یافت:
 
وی خاطرنشان کرد: اگر تحریم‌ ها ادامه پیدا کنند و قیمت‌ ها آزاد شوند، از آنجا که قدرت فنی صنعت خودرو افزایش یافته، امسال شاهد توسعه فناوری در صنعت و ارائه محصولات جدید خواهیم بود، این یک دو راهی است که باید سیاستمداران برای آن راه حل بدهند.
 
کاکایی ادامه داد:‌ به نوعی ادامۀ تحریم‌ ها به نفع صنعت خودروسازی است، تحریم کامل که مسأله خوبی نیست، اما حرکتی در جهت داخلی ‌سازی و توسعه فناوری در کشور شروع شده است. باز شدن تحریم ‌ها می ‌تواند چندین معنا داشته باشد؛ متأسفانه تجربه نشان می ‌دهد که وقتی در تحریم نیستیم، معمولاً بجای انتقال فناوری، محصولات چینی‌ و غربی‌ بازار را پر می‌ کنند که این علاوه بر مشکل در خودروسازی در قطعه ‌سازی هم ایجاد مشکل می ‌کند.
 
خطر نابودی زحمات قطعه ‌سازان داخلی:
 
وی با اظهار نگرانی از سرنوشت قطعه سازان در صورت ورود چینی ‌ها گفت: تیراژ‌های خودروسازی‌ های داخلی بالا نیستند، در نتیجه چینی ‌ها به راحتی می ‌توانند قطعه ‌سازان ایرانی را از دور رقابت خارج کنند. تیراژ سال گذشته ۲۰ درصد افزایش پیدا کرد، قطعه ‌سازان برای این وضعیت زحمت بسیاری کشیده ‌اند، اما وقتی چینی‌ها وارد شوند، عملاً باید درِ بیشتر این قطعه ‌سازی‌ ها بسته شود.
 
این کارشناس حوزه خودرو تصریح کرد: بنابراین اثرات تحریم ‌ها بستگی به تصمیم‌ گیری سیاست‌ گذاران دارند. اگر مثل سال ‌های قبل بعد از رفع تحریم ‌ها بازار پر از خودروهای چینی و غربی شود با ارزان شدن دلار امکان رقابت به شدت کم می ‌شود و تمام زحمات این سال می ‌توانند بر باد روند. اما اگر سیاست ‌مداران بجای واردات محصولات نهایی، به انتقال فناوری کمک کنند، می ‌توانند موجب جهش ما شوند.
 
عضو هیات علمی دانشکده مهندسی خودرو در مورد تأثیر این موضوع روی مصرف ‌کنندگان بیان کرد: اگر با برداشته شدن تحریم ‌ها فقط با پول نفت بازار پر شود، اما از طرف دیگر تولید کم شود و اشتغال کاهش پیدا کند، درآمد مردم هم کم می ‌شود. نظام اقتصادی ما متوازن پیش نرفته، برای مثال سال گذشته تولید لوازم خانگی ۵۰ درصد افزایش پیدا کرده، طبیعی است کسانی که در این صنعت کار کردند، سود کنند، که این شامل کارگر و کارمند هم می‌شود. از آنجا که این اتفاق برای همه رخ نداده، درآمد ما هنوز کم است، چون توان اقتصاد هنوز از این افزایش تولید بهره‌ مند نشده است.
 
کاکایی اضافه کرد: اگر بجای توجه به تولید، به واردات توجه شود، موقتاً رفاه ایجاد می‌ شود، اما در درازمدت به علت تضعیف ساختار اقتصادی همه با هم دچار مشکل می ‌شویم. دهۀ ۸۰ هم درآمد نفتی خوب بود، اما بسیاری از مشکلات قبل از تحریم ‌ها بوجود آمد. روزی که تحریم شدیم، فهمیدیم که بسیاری از تولیدکنندگان ایرانی دیگر تولید نمی ‌کنند، بلکه از کشورهایی مثل چین واردات انجام داده و مارک ایرانی می ‌زنند. اینها نتیجۀ سیاست ‌های اشتباه است، بنابراین؛ باید هم به رفاه، و هم درآمد مصرف‌ کننده توجه کرد.
 
وی افزود: امیدوارم تحریم ‌ها برداشته شوند، اما در عین حال سیاست ‌مداران روش ‌هایی را بکار ببرند که تولید تقویت شود. این موضوع لزوما با رفاه مصرف‌کننده در تضاد نیست. سرمایه‌ گذاری‌ هایی هم که در این صنایع انجام شده، از جیب همین مردم هستند، اگر بهره‌ وری نداشته باشند، صنایع و اقتصاد ضربه می ‌خورند، ارزش ریال افت می‌ کند و دوباره در دور تورمی می ‌افتیم.
 
چینی ‌ها به توسعه تولید داخلی ما کمک نمی ‌کنند:
 
این استاد دانشگاه  در پاسخ به سؤالی در مورد امکان همکاری ‌های صنعتی با چین در حوزۀ خودرو گفت: تجربۀ ما، چنین همکاری را نشان نمی ‌دهد؛ چینی ‌ها برای توسعۀ تولید داخلی ما کمک نمی‌ کنند، شاید برای مونتاژ بهتر کمک کنند. تجربه گذشته نشان می ‌دهد که چینی ‌ها از نظر تولید به شدت تمامیت ‌خواه هستند.
 
وی افزود: زمان شاه هم به همین شکل بود، تولید وجود داشت، اما یک وابستگی تمام عیار هم وجود داشت. وقتی آمریکایی ‌ها و خارجی‌ ها رفتند، تولید کالا هم در حال توقف بود. چینی ‌ها هم همینطور هستند و چندان فرقی ندارند. علاوه بر این، چینی ‌ها به خاطر نظام تولیدی خود دنبال بازارهای جدید هستند. بنابراین دست کم در مورد صنعت خودرو می ‌توان گفت، آمدن چینی ‌ها کمکی نمی ‌کند. البته الان هم ما با چینی ‌ها کار می ‌کنیم و بخش ‌هایی که نیاز به وارد کردن داریم را به کمک چینی ‌ها انجام می‌ دهیم، ولی اینکه خود آنها اینجا حضور داشته باشند، خطر مالکیت ایجاد می‌ کند که موضوع خوبی نیست.
 
این کارشناس حوزۀ خودرو همچنین خاطرنشان کرد: البته این مسأله هم صفر و یک نیست. بستگی به این دارد که ما چطور رفتار کنیم، چراکه بهرحال هر کشوری به دنبال منافع خود است. ما هم باید به دنبال منافع خود بوده و مواظب باشیم که با توجه به قدرت زیاد چینی ‌ها در تولید، مسحور آنها نشویم و زمانی به خود بیاییم که بازار را از دست داده ‌ایم و توان تولیدی ما درجا زده است.
 
خطر تعطیلی خودروسازان در سال جدید:
 
وی با تأکید بر خطر توقف کار خودروسازان تصریح کرد: با توجه به اینکه از نظر اقتصادی به شدت وضعیت نامناسب است و چالش ‌هایی هم پیش رو است، این شرایط می‌ توانند به توقف ‌های گسترده بیانجامند، در همین سال ۱۴۰۰ هم ممکن است این اتفاق بیافتد. چراکه رقم بدهی و زیان انباشته به وضعیت بی ‌سابقه و غیرقابل جبرانی رسیده و اگر قرار باشد به همین منوال قیمت گذاری هم ادامه دهیم، کار تمام است.
 
کاکایی افزود: حدود ۳۰ درصد تورم، تحمیلیِ دولت به خودروسازان است و هزینه‌ هایی مانند حمل و نقل، دستمزد و ...، دست کم ۳۰ درصد افزایش می ‌یابند. لذا اگر سیاست‌ مداران درست عمل نکنند، این صنعت متوقف می‌ شود. تأکید می‌ کنم که این موضوع به شدت به تصمیم‌ سیاست ‌مداران وابسته‌ است، نه مدیران صنعتی، چراکه مدیران صنعتی کاری بیش از این نمی ‌توانند انجام دهند.