طرفین غربی برجام وعدۀ «اولین فرصت» برای بازگشت ایران به مذاکرات وین را «ناروشن» و «ناامید کننده» می‌دانند

AmirAbdelahian Hossein

وزیر امور خارجۀ جمهوری اسلامی ایران، حسین امیرعبداللهیان، روز جمعه ۲۴ سپتامبر، در نیویورک به روزنامه نگاران گفت که این کشور «در اولین فرصت» به مذاکرات وین باز خواهد گشت، اما خواستار مذاکره‌ای است که «نتیجه بخش» باشد. او با اشاره به خواست دیگر طرفین که زمان انتظار را طولانی می‌بینند، تاکید کرد که به آنها توضیح داده است که دولت تازه‌ای در ایران بر سر کار آمده و در حال مطالعۀ پروندۀ گفتگوهاست. از نظر طرفین اروپائی برجام و نیز مقامات ایالات متحد آمریکا، «اولین فرصت» پاسخ روشنی نیست و چیزی از «تردید» نسبت به ارادۀ واقعی ایران دراین باره کم نمی‌کند.

طرفین غربی برجام که پیش از این چندین بار نسبت به طولانی شدن زمان بازگشت ایران به میز مذاکرات وین ابراز نگرانی کرده و چشم به دیدارهای پیش بینی شده در حاشیۀ مجمع عمومی سازمان ملل متحد دوخته بودند، اینک نیویورک را با «دلسردی و یاس» بیشتر ترک می‌کنند. بگفتۀ دیپلمات‌های اروپائی، آنان می‌پنداشتند که وزیر امور خارجۀ جدید ایران در دیدارهای با همتایان خود تاریخ دقیقی برای از سرگیری گفتگوها ارائه خواهد کرد.

حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجۀ جمهوری اسلامی ایران که برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل متحد، در نیویورک بسر می‌برد، امروز جمعه ۲۴ سپتامبر/ دوم مهرماه، در گفتگو با خبرگزاری رسمی این کشور تصریح کرد که طرفین دیگر برجام «اصرار دارند که زمان بازگشت به میز مذاکره نباید خیلی طولانی باشد» و افزود که وی به آنها توضیح داده است که «علیرغم اینکه دولت، جدید است [...] در موضوع بازگشت به مذاکرات در حال بررسی رویکردها هستیم و در اولین فرصت به میز مذاکره باز خواهیم گشت، اما میز مذاکره‌ای که نتیجه بخش و ثمربخش باشد».

او گفت «در حال حاضر گفتگوئی با ۱+۴ نخواهیم داشت، [اما] بطور فردی و دوجانبه با طرف‌های مختلف در نیویورک گفتگو کرده‌ایم».

وزیر امور خارجۀ جمهوری اسلامی ایران گفت در دیدار با همتایان اروپائی خود به آنها تاکید کرده است که «دولت جدید ایران عملگراست» و قائل به «مذاکره برای مذاکره» نیست.

طرفین غربی برجام که تا کنون بارها بر «تنگ بودن فرصت» برای گفتگو تاکید کرده‌اند، اینک فقدان «هر تعهد روشنی» از سوی ایران در بارۀ زمان از سرگیری مذاکرات را نشانۀ عدم علاقۀ این کشور و یا تلاش برای بازگشت به عقب می‌دانند.

تاکید حسین امیرعبداللهیان مبنی بر اینکه «ما به دنبال این نیستیم که از میز مذاکره فاصله بگیریم، ما حتما مذاکره‌ای را که تامین کنندۀ حقوق و منافع ملت باشد دنبال می‌کنیم»، از نظر یک دیپلمات اروپائی «هیچ چیزی را تغییر نداده است» و کسی را در این زمینه «خوشبین‌تر نکرده است». یک دیپلمات فرانسوی با اشاره به تبادل نظرهای صورت گرفته با وزیر امور خارجۀ ایران در حاشیۀ مجمع عمومی سازمان ملل، به خبرگزاری فرانسه گفته است که «هیچ اثری از ارادۀ وی به تسریع در مذاکرات» وجود ندارد.

حسین امیرعبداللهیان در گفتگوی خود با خبرگزاری رسمی ایران تاکید کرد که «خطوط قرمز دولت آقای رئیسی اینست که نمی‌خواهیم کشور را به برجام گره بزنیم، کشور را به میز مذاکرات وین گره بزنیم».

منابع دیپلماتیک غربی تاکید می‌کنند که «پنجرۀ انتظار جائی بسته خواهد شد» زیرا چنانکه آنتونی بلینکن روز پنجشنبه یادآوری کرد، «با اقدامات مغایر با برجام از سوی ایران، به نقطه‌ای خواهیم رسید که بازگشت به توافق دیگر مزایائی در بر نخواهد داشت». به زبان دیگر، ایران با به درازا کشاندن مهلت از سرگیری مذاکرات به آنچه برجام در صدد جلوگیری از آن است، دست خواهد یافت.

وزیر امور خارجۀ ایران، در اظهارات روز جمعۀ خود، رفتار آمریکا را که «از یک طرف برای بازگشت برجام» پافشاری می‌کند و از طرف دیگر به «اعمال تحریم‌های جدید» می‌پردازد، «متعارض» خواند و خواستار اقداماتی شد که نشان دهندۀ ارادۀ واقعی برای اجرای برجام باشد.

تاخیر ایران در ارائۀ پاسخ روشن در بارۀ تاریخ از سرگیری مذاکرات تنها نگرانی طرفین دیگر برجام نیست. اینکه آیا دولت تازه، توافق‌های صورت گرفته در شش دور مذاکرات را می پذیرد و یا قصد بر هم زدن آنها را دارد و یا با خواست تجدید نظر در آنها، برای گریز از برجام تلاش خواهد کرد، نگرانی دیگر طرفین برجام از جمله چین و روسیه است.

انریکه مورا که از سوی اتحادیۀ اروپا ریاست مذاکرات وین را بر عهده دارد، روز گذشته با ارسال توئیتی تاکید کرد که کلیۀ طرفین ایران در برجام و از جمله مسکو و پکن «در بارۀ ضرورت از سرگرفتن هر چه سریع تر مذاکرات از جائی که در ماه ژوئن متوقف گردید، توافق نظر دارند». میخائیل اولیانوف، نمایندۀ روسیه در وین، نیر برای بار دوم تاکید کرد که «مذاکرات نمی‌تواند به نقطۀ آغاز بازگردد».

بسیاری از کارشناسان تاکید می‌کنند که «این بازی» ایران برای آنست که بدانند «آیا با این کار می‌توانند کمی بیشتر بدست آورند».

منبع: رادیو فرانسه