بازخوانی یک اتهام نظامی علیه بنی‌صدر

Tabas-Bombaran

کارنامه سیاسی ابوالحسن بنی‌صدر، که دیروز درگذشت، مدافعان و منتقدان سرسختی داشته است. در تریبون های رسمی جمهوری اسلامی ایران، یکی از مهم‌ترین ادعاهایی که در طول چهار دهه علیه بنی صدر تکرار شده، اتهام “خیانت” نظامی است. این ادعاها، به ویژه در ارتباط با جنگ ایران و عراق مطرح شده، ولی طرح نخستین اتهام از این نوع، به پیش از شروع جنگ بر می‌گردد: مشخصا، این اتهام که بنی صدر، به عنوان رئیس جمهور وقت، دستور “بمباران” هلیکوپترهای آمریکایی به جا مانده در محل عملیات ناکام نجات گروگان‌های آمریکایی را داده تا “اسناد” نظامی موجود در آنها به دست ایران نیفتند.
 
توضیح آنکه پس از شکست عملیات آزادسازی گروگان ها در اردیبهشت ۱۳۵۹، کماندوهای آمریکایی با بر جا گذاشتن هلیکوپترهای آسیب‌دیده خود در حوالی طبس، فضای ایران را ترک کردند. به دنبال اطلاع مقام های ایرانی از موضوع، نیروی هوایی در دو نوبت مجزا، یک بار دو اف-۱۴ و سپس دو اف-۴ را به منطه اعزام کرد و در نوبت دوم، فانتوم‌های ایرانی هلیکوپترهای رها شده بر روی زمین را هدف حمله قرار دادند.
 
با این حال، خلبانان کابین جلوی هر دو اف-۱۴، در روایت هایی مغایر با روایت های رسمی، صراحتا بر مخالفت ابوالحسن بنی صدر با شلیک به سمت هلیکوپترهای آمریکایی تاکید کرده اند.
 
یکی از این دو خلبان، شهرام رستمی است که بعدها، از چهره های معروف نیروی هوایی در جنگ ایران و عراق شد و یک دهه بعد از پایان جنگ، برای مدتی به ریاست ستاد ارتش رسید. سرتیپ رستمی در مصاحبه ای با برنامه اینترنتی “خشت خام” روایت می کند قبل از حمله جنگنده های اف-۴ به هلیکوپترها، او با اف-۱۴ خود به منطقه اعزام شده و برج رادار تهران دستور داده که هلیکوپترها را با تیربار بزند. شهرام رستمی می گوید به برج مراقبت پاسخ داده اف-۱۴ (که برای حمله به هدف های زمینی طراحش نشده) امکان این کار را ندارد، ولی برج دستور خود را تکرار کرده.
 
به گفته آقای رستمی، به فاصله کمی از صدور دستور برج رادار، بنی صدر با یک هواپیمای فالکون به آسمان طبس می رسد و فرمان می دهد که “منطقه را نزنید”، و درنتیجه او بدون عملیات، منطقه را ترک می کند. سرتیپ رستمی می افزاید: “من این را شهادت می دهم در هر جا. آقای بنی صدر گفتند نزنید”. رستمی در ادامه، ماجرای اعزام دو اف-۴ به منطقه برای زدن هلیکوپترها را چنین روایت می کند: “آن قدر به آقای باقری [فرمانده وقت نیروی هوایی] فشار آوردند که اینها را بزنید… که اینها اف -۴ از مهرآباد بلند کردند… نمی دانم کجا و چرا این تصمیم را گرفتند.”
 
روایت شهرام رستمی، با روایت فریدون علی‌مازندرانی خلبان دومین اف -۱۴ اعزامی در روز حادثه به طبس مطابقت دارد. سرتیپ علی‌مازندارنی، از رکوردداران نیروی هوایی ایران در شکار هواپیماهای عراقی، در مصاحبه با خبرگزاری تسنیم می‌گوید هنگامی که در آسمان طبس بوده از رادار تهران به او ابلاغ می‌شود که هلیکوپترها را منهدم کند و او توضیح می دهد اف-۱۴ “فاقد هرگونه بمب، راکت و یا موشک هوا به زمین” است و نمی تواند با مسلسل چنین کاری انجام دهد.
 
فریدون علی‌مازندرانی تاکید دارد: “در همین زمان صدای خلبان جت فالکن که حامل بنی‌صدر رئیس جمهور وقت کشور بود بلند شد که می‌گفت خلبان اف ۱۴ به هیچ وجه اجازه زدن و بمباران ندارد”. او می افزاید که در نهایت، با عمل به دستور، از شلیک به هلیکوپترها خودداری کرده و بعد از بازگشت متوجه شده اصرار پست رادار تهران برای زدن هلیکوپترها، “از خارج از نیروی هوایی و از دیگر ارگان‌ها، سازمان‌ها و وزارتخانه‌ها صادر و ابلاغ می‌شده است.” (بدون توضیح بیشتر)
 
در عین حال، ذکر این نکته لازم است که با وجود مخالفت اولیه ابوالحسن بنی صدر با شلیک به هلیکوپترهای آمریکایی از سوی اف-۱۴ ها، روایت خود آقای بنی صدر از وقایع طبس حکایت دارد که او پس از مدتی طبق نظر محمدهادی شادمهر رئیس ستاد ارتش، با شلیک به هلیکوپترها از سوی دو اف-۴ موافقت کرده است. رئیس جمهور وقت در کتاب خاطرات خود با عنوان “درس تجربه” می نویسد سرلشگر شادمهررئیس ستاد ارتش با او تماس گرفته و ابراز نگرانی کرده که آمریکایی ها برای بردن هلیکوپترهای رها شده مجددا عملیات انجام دهند و درنتیجه لازم است با بمباران محل، جلوی این کار گرفته شود.
 
بنی صدر ادامه می دهد سرلشکر شادمهر مشخصا مجوز خواسته بوده تا هواپیماهای نیروی هوایی با تیربار “ملخ هلیکوپترها” را از کار بیندازند تا نتوانند پرواز کنند.
 
البته با توجه به اینکه تیربار هواپیماهای جنگنده چنین دقتی را ندارد، در صورت بیان چنین سخنی از سوی سرلشکر شادمهر -که افسر نیروی زمینی بود- و قبول آن از سوی آقای بنی صدر، مکالمه طرفین مبتنی بر تصورات غیرواقعی بوده است.
 
حسین باستانی
@HosseinBastaniChannel
 
 
 
نقل از سایت شورای مدیریت دوران گذار

در این رابطه