حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی؟/ روزبه شریعتی: شرکت‌ های بورسی بعد از حذف ارز ترجیحی سودآوری قابل توجهی داشتند

arz3 احتمال حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی قوت گرفته و گفته می‌ شود، دولت قصد دارد در جهت اصلاح ساختار بودجه به زودی لایحه‌ ای با قید دو فوریت برای اصلاح ارز ۴۲۰۰ تومانی تقدیم مجلس کند؛ موضوعی که موافقان و مخالفان زیادی داشته و باید از ابعاد مختلف مورد بررسی قرار گیرد. در این راستا یک کارشناس بازار سرمایه بر این باور است که اگر حاشیه سود شرکت‌ های بورسی بعد از حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی حفظ شود، از آنجا که پیش از این، تأثیر مثبت حذف ارز ترجیحی بر بازار سرمایه مثبت بوده است، واکنش بورس به این اتفاق مثبت خواهد بود.
 
روزبه شریعتی در گفتگو با ایسنا، با بیان اینکه موضوع ارز ترجیحی همیشه در کشور مطرح بوده است، اظهار کرد: برای مثال در سال های بعد ابتدایی بعد از انقلاب اسلامی، نرخ ارز ترجیحی ٧ و قیمت دلار در بازار آزاد ۱۲۰ تومان بوده است، زیرا سیاست‌ گذار همیشه دارای این ذهنیت بوده که می تواند به واسطه یارانه پنهان روی ماده‌ های اولیه کالاهای اساسی، قیمت را برای مصرف کننده پایین نگه دارد.
 
وی ادامه داد: در این چرخه این موضوع مهم که آیا همه فرایند طبق اصول خود پیش می‌ رود، یا نه، در نظر گرفته نمی‌ شود. اگر واقعاً ارز ۴۲۰۰ تومانی برای تولیدکننده کالای اساسی تهیه شود و این تولید کننده کالا را با همان ارز تهیه و تولید و با قیمت مصوب در بازار عرضه کند. زمانی که قیمت واقعی ارز بالا رود، قیمت آن کالا به صورت دلاری پایین تر از نرخی است که در کشور عرضه می شود، این اتفاق باعث قاچاق کالاهای اساسی خواهد شد، زیرا هر کسی که دارندۀ این کالا باشد، می‌ تواند این کالا را به دلال های خارجی بفروشد و بجایش ارز بگیرد.
 
ذات ارز دو نرخی فسادزا است:
 
این تحلیلگر بازار سرمایه افزود: حتی ممکن است خود تولیدکننده‌ ای که ارز ۴۲۰۰ تومانی دریافت می‌ کند، وارد چرخه فساد شود، زیرا کنترل کردن تک به تک افراد و اینکه واقعاً ارز ۴۲۰۰ تومانی را برای تولید یا واردات کالای اساسی مصرف می‌ کند، بسیار دشوار است، چراکه ذات چند نرخی بودن فسادزا است. نمی‌ توان کل زنجیره را ایزوله کرد و مرزهای کشور را بست که قاچاق نشود. به نظر من راه حل این است که دولت همان میزان یارانه‌ ای که بابت ارز ۴۲۰۰ تومانی پرداخت می‌ کند، به صورت کارت اعتباری یا یارانه، مستقیم به اقشار کم درآمد جامعه پرداخت و به شرکت‌ ها اعلام کند، ماده اولیه را بر اساس ارز تک نرخی یا نرخ سامانه نیما تأمین و تولید کند.
 
شریعتی با تأکید بر اینکه ارز تک نرخی رانت و فساد ندارد و جلوی دلال و قاچاقچی را می‌گیرد، اظهار کرد: لزومی ندارد دولت به ۸۰ میلیون نفر که سطح درآمدی یکسان ندارند، یارانه پرداخت کند. باید اطلاعات دهک‌ بندی‌ ها شفاف شوند. چتر حمایتی نباید روی سر همۀ مردم باشد و یارانه‌ ای که پرداخت می‌ شود، از جیب آدم ضعیف گرفته و به جیب آدم پولدار واریز شود.
 
پرداخت یارانه معیشتی به افراد کم درآمد:
 
وی با بیان اینکه در سال ۱۴۰۰، معادل ۱۹.۵ دلار ارز ۴۲۰۰ تومانی در نظر گرفته شده است، توضیح داد: نزدیک ۱۸ میلیارد دلار روتین کالای اساسی بوده و مابقی برای واکسن کرونا است. اگر  برای سال آینده اقشار ضعیف جامعه شناسایی شوند، می‌ توان به افراد کم درآمد جامعه یارانه معیشتی پرداخت کرد. شرکت‌ هایی که تولیدکنندۀ محصولات هستند، هم می توانند ارز خود را در سامانۀ نیما تهیه کنند، و متناسب با بهای تمام شده، افزایش نرخ دهند. نه افزایش نرخی که حاشیه سود را بیشتر کند.
 
لزوم حفظ حاشیۀ سود:
 
این کارشناس بازار سرمایه با تأکید بر اینکه انتظار بازار سرمایه این است که حاشیۀ سود حفظ شود، عنوان کرد: حاشیۀ سود حفظ شود، اما چون عدد فروش بزرگ شده است، سودآوری داشته باشند. بازار سرمایه به خبر حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی واکنش مثبت نشان داد و سهم ها صف خرید شدند. ذهنیت بازار سرمایه این است که دهه‌ ها است ارز ترجیحی داشتیم و هر زمانی این نرخ افزایش پیدا کرد، به همان میزان افزایش نرخ به شرکت‌ ها داده شد.
 
شریعتی تأکید کرد: پس نمی‌ توان گفت، ارز ۴۲۰۰ تومانی شرکت‌ ها حذف شود، اما افزایش نرخ داده نشود و حاشیۀ سود کم شود. اگر اجازۀ افزایش نرخ داده نشود، احتمال دارد، تولیدکننده‌ ها از تولید دست بکشند. اگر شرکت مواد اولیه را با نرخ نیما تهیه می‌ کند،  به همان نسبت هم باید افزایش نرخ بدهد که حاشیۀ سود شرکت، منطقی باشد و حفظ شود. اگر این حاشیه سود حفظ شود، درآمد ریالی  شرکت رشد می‌ کند. برای مثال، قیمت محصول یک شرکت ۱۰۰۰ تومان، جمع بهای تمام شده ۹۰۰ تومان و سود ناخالص نیز ۱۰۰ تومان است. اگر بهام تمام شده ۱۸۰۰ تومان و نرخ فروش ۲۰۰۰ تومان شود، حاشیۀ سود ۱۰ درصد حفظ می‌ شود، اما عدد سود ناخالص از ۱۰۰ تومان به ۲۰۰ تومان افزایش می یابد.
 
وی با تأکید بر اینکه عدم افزایش نرخ بعد از حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی به شرکت ها آسیب می‌ زند، گفت: در صورت حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی، باید به شرکت‌ ها اجازۀ افزایش نرخ داده شود و به قشر ضعیف نیز یارانه یا کارت معیشتی ارائه شود تا از گزند افزایش نرخ آسیب نبینند. شرکت‌ های بورسی همواره بعد از حذف ارز ترجیحی، از نظر ریالی، سودآوری قابل توجهی داشته‌ اند و به نظر من این اتفاق با شرط مذکور، در بازار سرمایه باز هم تکرار می‌ شود.
 
خبرنگار: پونه ترابی، 
دبیر: مریم طاووسی

در این رابطه