JEAN- BAPTISTE MALET لوموند دیپلماتیک :سوداگری در زمان کورونا پشت ديوارها، « کارخانه بسته بندي و ارسال کالا»

AMAZONدرسراسر دنيا، کارگران انبارهاي تدارکاتي «آمازون» با افزايش بي سابقه سفارشات رودررو هستند. در انبارهاي غول آساي اين موسسه چند مليتي آمريکايي چه مي گذرد ؟

در هنگام قرنطينه خانگي، چگونه مي توان يک دستگاه ورزشي پياده روي خانگي، وزنه برداري، چمن زن، صندلي براي دراز کشيدن، باربکيو يا خمير مجسمه سازي براي سرگرم کردن کودکان خريد؟ براي ميليون ها تن افرادي که در خانه محصور شده اند، پاسخي ٦ حرفي وجود دارد: «آمازون». اين نام در دوران شيوع جهاني ويروس کورونا، به رغم اخطارهاي مقامات ، مانند غول چراغ جادو ظاهر مي شود و شماره يک جهاني فروش آنلاين خواست هاي گوناگون مردم را برآورده مي سازد.

وضعيتي متناقض است. درهمه جاي دنيا کارخانه ها بسته مي شود. کتابخانه ها، فروشگاه هاي ورزشي و مغازه هاي تخصصي ديگر کرکره هايشان را پائين کشيده اند و برخي از متخلف ها نيز ناگزير به پرداخت جريمه هاي سنگين مي شوند.

اما، درحومه شهرهاي بزرگ، جاهايي هزاربرابر بزرگ تر از مغازه ها وجود دارد: انبارهاي تدارکاتي. در پايان مارس ٢٠٢٠، محل هاي بزرگ توزيع، مراکز تحويل پستي و انبارهاي فروش آنلاين با حداکثر ظرفيت کار مي کنند.

آقاي جيامپائولو ملوني، عضو سنديکاي «کنفدراسيون عموي کار ايتاليا» (CGIL) روي تارنماي کاستل سان جيوواني (اميلي رومين) چنين مي نويسد: «ساده است، من تاکنون اين همه فعاليت در انبار آمازون نديده ام». در فرانسه در طول هفته ٢ تا ٨ مارس، رشد فروش آنلاين ٤ بار بيش از فروشگاه هايي بوده که خود آنها نيز با هجوم مردم روبرو شده بودند. ازآن پس، اين روند تشديد شده و آمازون، که معمولا ٢٠ درصد از فروش آنلاين در فرانسه را دارد، سهم خود را به مقداري زياد افزايش داده است.

آقاي آنتونيو بانديني، نماينده سنديکاي CGIL در لومباردي مي گويد: «به خلاف آنچه که تبليغات آمازون مي گويد، ما مقدار خيلي کمي کالاهاي اساسي به ايتاليائي ها تحويل مي دهيم. آنچه که من در محموله هاي ارسالي مي بينم، بيشتر لاک ناخن، توپ اسفنجي و بازيچه هاي سکسي است».

خانم فوزيه بن مالک، نماينده سنديکاي «کنفدراسيون عمومي کار» (CGT) انبار آمازون در مونته ليمار (دروم) هم مي گويد: «انبار ما مواد غذايي توزيع نمي کند، کمتر از ٥ درصد آنچه مي فروشيم مواد غذايي است. بيشتر فروش ما رينگ اتومبيل، بازي ويديوئي، صفحه موسيقي و... است. درحدود ١٠ محموله اي که من ديروز به طور تصادفي بازرسي کردم، هيچ محصول مورد نياز اوليه اي وجود نداشت». در تارنماي سِوِرِي (سائون- دو لوآر)، به گفته آقاي آنتوآن دلورم، نماينده سنديکاي CGT: «تخصص آنها در کفش و لباس است». آقاي کريستين کرالينگ کارمند يک انبار در باد هرسفلد (لند دوهس) هم مي گويد: «در انبار ما در آلمان هم همين طور است، انبار ما عمدتا لباس، کفش و نوشابه هاي الکلي توزيع مي کند».

«آمازون در محل کار هيچ احتياطي رعايت نمي کند»

براي پاسخگويي به اوج گرفتن بي سابقه فعاليت، نيروي کار لازم است. در ١٦ مارس آمازون اعلام کرد که فقط در ايالات متحده ١٠٠ هزار کارگر موقت استخدام مي کند. با ٨٠٠ هزار کارمند در وضعيت عادي، ونيز استفاده گسترده از نيروي انساني موقت در قاره هاي ديگر، آمازون ارتشي صنعتي از بيش از يک ميليون کارگر در سراسر جهان را در اختيار دارد. آقاي ميک ريکس، هماهنگ کننده ملي سنديکاي GMB در آمازون مي گويد: «اکنون بيشتر کارگران بيش از هفته اي ٥٠ ساعت کار مي کنند و کم نيست که برخي تا روزي ١٣ ساعت کار کنند. از اضافه کاري درحدي وسيع استفاده مي شود».

دراين حين، در دفتر مرکزي اين موسسه چند مليتي، واقع در سياتل (ايالت واشنگتن)، مديران مرتب دستورالعمل هاي محرمانه درمورد آزمايش مثبت کارکنان از ابتلا به ويروس کوويد- ١٩ صادر مي کنند. در اول مارس، آمازون رسما دو مورد ابتلا در ايتاليا را تائيد کرد. در ٣ مارس، نخستين مورد آلودگي در آمريکا شناسايي شد. در طول ماه مارس، موارد ابتلا در انبارهاي ايتاليا، اسپانيا، فرانسه، آلمان، لهستان ونيز ايالات متحده تائيد شد بدون آن که، طبق گفته سنديکاها، اين موسسه فروش آنلاين، آنها را رسما اظهار کرده باشد.

«يک مدير به ما گفت اگرمريض شويم تقصيرخودمان است»

در سان فرناندو دو هنارس، در حومه مادريد، آقاي دوگلاس هارپر، دبيرکل «کنفدراسيون سنديکايي کميسيون کارگري» (CCOO) با خشم مي گويد: «در ١٩ مارس ما ٤ مورد مثبت آلودگي به ويروس را شناسايي کرديم. اما درواقع، بيش از ١٠٠ تن از کارگران داراي علايم آلودگي به ويروس کورونا هستند. همه آنها در محيط کار با آن ٤ تن در تماس بوده اند». به خاطر وضعيت اضطراري CCOOخواهان بسته شدن فوري انبار مادريد و نيز ضدعفوني کردن کامل آن شد. آمازون از اين کار خودداري کرد. آقاي هارپر ادامه مي دهد: «به جاي آن که در انبار تحقيقي انجام شود، آمازون کارگران موقت ديگري را به جاي بيماران استخدام کرد. برخي از آنها نتوانستند بيش از چند روز کار کنند، زيرا به محض ورود آنها هم به عوارض ويروس مبتلا مي شدند».

يکي از اين موارد زن کارگر موقت فرانسوي اي است که در ساعات کار شبانه در انبار لاوينگ- پلاتک (شمال) کار کرده است. اوبه صورت تلفني و در حالي که تب دارد به ما مي گويد: «من در ٧ مارس در آمازون شروع به کار کردم. ١٠ روز بعد دست از کار کشيدم زيرا پزشکم تشخيص داد که به ويروس کورونا مبتلا شده ام. با بخش نيروي انساني آمازون تماس گرفتم تا آنها از سرايت ويروس به کارگران ديگر جلوگيري کنند. تنها پاسخي که به من دادند اين بود که من توسط "آدکو" [يک موسسه واسطه کاريابي] استخدام شده بودم و بنابر اين وضعيتم ربطي به آنها ندارد! آمازون در انبار خود هيچ احتياطي رعايت نمي کند. از رختکن تا دستگاه ثبت حضور و غياب و ميزهاي کار، افراد بدون رعايت فاصله به هم چسبيده اند(١)». همين سناريو در بارسلون و در انبارهاي ايتاليائي اميلي رومين، پي يمون، و لومباردي وجود دارد.

در سراسر ماه مارس، سنديکايي ها با اصرار خواهان دراختيار داشتن ماسک، دستکش، عينک حفاظتي و ژل ضدعفوني کننده براي کارگران بودند. اين کار بيهوده بود. يکي از کارکنان انبار اوداوارا، در ژاپن، «استان کناگاوا) در ٢٠ مارس به ما گفت که بجز نصب يک دستگاه توزيع مايع آب- الکل در ورودي محوطه، هيچ اقدام ديگري براي محافظت دربرابر ويروس کورونا انجام نشده است: «يکي از مديران به ما گفت اگر مريض شويم تقصير خودمان است که بايد فاصله امنيتي را رعايت کنيم. او به ما هشدار داد که درصورت غيبت حقوقي دريافت نمي کنيم و ما را ترغيب کرد که حتي در حالت تب دار هم سر کار بيائيم».

در ١٩ مارس، هنگام يک گردهمايي درمورد بحران، نمايندگان سنديکاهاي مرکزي، آقاي رونان بوله، مديرکل «تدرکات آمازون فرانسه» پذيرفت که ٣ مورد ابتلا به کوويد- ١٩ در موسسه وجود داشته است – رقمي که به نظر سنديکايي ها کمتر از واقعيت است و مواد ضدعفوني کننده يا حفاظتي نيز در موسسه وجود ندارد. به نظر خانم موريل لبلان، پزشک کار مسئول پيگيري در انبار مونته ليمار: «ازنظر سلامتي احتياط حکم مي کند که فعاليت موسسه متوقف شود». بازرس کار مسئول پيگيري انبار موسسه در سِوِرِي آقاي سباستين دپلانش، نيز به نوبه خود پيشنهاد مي کند که: «حتي بدون نشان دادن علايم ابتلا به ويروس کوويد-١٩، کارکنان قرنطينه شوند». در اين مورد، سنديکاهاي لهستان، اسپانيا، ايتاليا وفرانسه متفقا خواهان بسته شدن انبارهاي آمازون هستند. در انتظار انجام اين کار، بيش از يکصد تن از از حق خود براي خودداري از کار استفاده کرده و از طريق ايميل اين پاسخ را از آمازون دريافت نموده اند: «(طبق تائيد بخش نيروي انساني) شرايط محيط کار شما درمورد ويروس کوويد- ١٩ مطابق مقررات است. وضعيت کار هيچ خطر شديد و فوري دربر ندارد و طبق اعلام دولت حق خودداري از کار قابل توجيه نيست و درصورت غيبت حقوق پرداخت نخواهد شد».

در ايتاليا، نمايندگان سنديکايي براي اعتصاب فراخوان دادند تا اين که غول سياتل را وادارند توافق مقررات حفاظت از کارگران که در نيمه ماه مارس توسط سازمان هاي کارفرمايي، دولت و سنديکاها امضاء شده را رعايت کند. آقاي ماسيمو منسي، هماهنگ کننده ملي سنديکاي CGIL مي گويد: «اما متاسفانه در زماني که توجه رسانه اي متمرکز بر وضعيت غم انگيز بيمارستان هاي ايتاليا که لبريز از بيمارند است، هشدار دادن به مردم درمورد خطر بهداشتي انبارهاي آمازون بسيار دشوار است».

«بازي هاي ويديوئي از جمله کالاهاي ضروري است، زيرا بايد کودکان را سرگرم کرد»

براي ترغيب نيروي کار به حضور در انبارهايي که به طور بالقوه آلوده هستند، آمازون دست به اقدامي بي سابقه يعني افزايش دستمزد زده است. به طور موقت، کارگران تدارکات براي هرساعت کار در آمريکا ٢ دلار و در برخي از کشورهاي اروپايي ٢ يورو بيشتر دريافت مي کنند – در لهستان که بسته هاي ارسالي عمدتا به آلمان فرستاده مي شود، اين افزايش دستمزد ساعتي٠.٦ يورو است. جمع مبلغ افزايش دستمزد ٣٥٠ ميليون دلار است. آقاي ريکس، در آن سوي مانش توضيح مي دهد که: «توجه داشته باشيد که من هيچ مخالفتي با افزايش دستمزد ندارم، اما اين کار برتعداد کارگران بيمار در انبارها مي افزايد. اينها افراد ديگري را آلوده مي کنند که به نوبه خود منجر به استخدام افراد بيشتري مي شود. اين راهبرد آمازون نه تنها خطرناک، بلکه کاملا غيرمسئولانه است».

براثر فشار، آمازون ناگزير از بستن و ضدعفوني کردن برخي از انبارهاي خود شد. از جمله اينها، مرکز ارتباطي واقع در فرودگاه نيويورک، در مجاورت لاگوآرديا در ناحيه کوئينز در ١٩ مارس بود. آقاي جفري («جف») بزوس، مدير کل آمازون خواهان اين شد که از اين پس «اولويت به نگهداري و تحويل کالاهاي اساسي (٢)» داده شود. آقاي بوله به نمايندگان سنديکاهاي فرانسوي توضيح داد که: «بازي هاي ويديوئي از جمله کالاهاي اساسي است، زيرا بايد کودکاني که در قرنطينه خانگي هستند را سرگرم کرد». از ٢١ ماه مارس، آمازون در رسانه ها تکرار مي کند که ديگر چيزي جز کالاهاي «اساسي» تحويل نمي دهد، بدون اين که توضيح دهد کالاهاي اساسي چيست. اما، ٥ روز پس از اعلام اين موضوع، همچنان مي شد يک گردنبند جي پي اس سگ را از آمازون خريد...

وضعيت ايجاب مي کند که از وجود رابطه بين خدمت فردي به مصرف کننده، که توسط غول هاي رقومي انجام مي شود، و زيان جمعي عملکرد اقتصادي آنها براي مردم آگاهي يابيم. خانم کريستي هافمن، دبيرکل «يوني گلوبال يونيون»، کنفدراسيون بين المللي اي که گردآورنده سنديکاهاي اصلي موجود در آمازون است مي گويد: «از سال ها پيش، آمازون با هوشمندي و تاسيس شرکت هاي متعدد در همه جا، از پرداخت ماليات شانه خالي کرده است. امروز هم، همين موسسه است که بيشترين سود را از اين بحران تاريخي مي برد». چگونه مي توان اين وضع را تغييرداد.

١- علي رغم تقاضاهاي مکرر ما، آمازون ، آداکو نپذيرفتند که به سوالات ما پاسخ دهند.

٢- « A message from our CEO and founder », blog de la société Amazon, 21 mars 2020.
منبع: لوموند دیپلماتیک فارسی  آوریل 2020