ربودن نفت‌کش یونانی، جام جهانی و امنیت خلیج فارس

Naftkesh Junani

«خبرگزاری «مهر» به نقل از سردار «محمد شرفی»، جانشین معاون هماهنگ‌کننده فراجا، مدعی شده است که دولت قطر از جمهوری اسلامی خواسته تا امنیت «آب‌های مشترک» در خلیج فارس را در زمان برگزاری رقابت‌های جام جهانی فوتبال برعهده بگیرد.»
 
ساعاتی پیش از ادعای سردار محمد شرفی، وزارت امور خارجه یونان به توقیف دو نفت‌کش توسط سپاه پاسداران در خلیج فارس اعتراض کرد و این اقدام را «دزدی دریایی» نامید.
 
«حسین شریعتمداری»، نماینده آیت‌الله «علی خامنه‌ای» در موسسه مطبوعاتی کیهان در سرمقاله‌ای نوشت: «حالا نوبت کره‌جنوبی است.» مدیرمسئول روزنامه کیهان به پول‌های مسدود شده جمهوری اسلامی در حساب‌های بانکی کره جنوبی کنایه زد و به صورت مستقیم این کشور را تهدید به گروگان‌ گرفتن کشتی‌هایش در آب‌های خلیج فارس کرد.
 
آیا دولت قطر، از گروگان‌گیر منطقه، به عنوان حافظ امنیت آب‌های مشترک در خلیج فارس دعوت به همکاری کرده است؟
 
«آیا ایران آب‌های خلیج فارس را امن می‌کند؟»
وب‌سایت نشریه «تایمز» ۲۴ فروردین‌ سال جاری در گزارشی نوشت: «مشروبات الکلی ممنوع است. اتباع بریتانیا مرتبا به اتهامات جعلی جاسوسی دستگیر می‌شوند و همین دو هفته پیش به صورت هواداران زن فوتبال ایران به دلیل تلاش برای حضور در یک ورزشگاه که مسابقه بین‌المللی در آن برگزار می‌شد، اسپری فلفل زدند. اکنون، ایران می‌گوید که آماده میزبانی از هزاران هوادار انگلیس برای جام جهانی امسال است.»
 
این واکنشی بود به اظهارات مقامات سیاسی، امنیتی و ورزشی جمهوری اسلامی در مورد تمایل قطر به همکاری با ایران برای میزبانی مشترک در جام جهانی ۲۰۲۲.
 
اما موضوع، تنها ممنوعیت مشروبات الکلی، ممنوعیت رقص، ممنوعیت ورود زنان به ورزشگاه‌ها و خطراتی که اتباع کشورهای اروپایی و آمریکایی را در ایران تهدید می‌کند، نیست.
 
دی ماه سال ۱۳۹۴ پس از حمله به سفارت و کنسولگری عربستان در ایران، «عادل الجبیر»، وزیر خارجه وقت عربستان سعودی گفته بود: «جمهوری اسلامی باید مشخص کند که دولت-ملت است یا یک انقلاب.» او روش‌های جمهوری اسلامی در مواجهه با کشورهای همسایه و منطقه را غیردیپلماتیک دانسته بود.
 
طی سال‌های اخیر جمهوری اسلامی آب‌های خلیج فارس را به عنوان اهرمی برای رسیدن به خواسته‌های سیاسی و اقتصادی‌اش دیده است.
 
خبرگزاری رویترز بیستم تیرماه سال ۱۳۹۸ مدعی شد، پنج قایق تندروی سپاه، در تلاش بودند یک نفتکش بریتانیایی را به سمت آب‌های ایران در خلیج فارس برده و تصرف کنند. اما ناو بریتانیایی مانع از توقیف این کشتی شد. هشت روز بعد اما سپاه موفق شد، یک نفت‌کش دیگر بریتانیایی را توقیف و به سواحل ایران منتقل کند.
 
توقیف کشتی کره جنوبی در دی‌ماه سال ۱۳۹۹ و سپس نفت‌کش ویتنامی در آبان سال ۱۳۹۹ نشان می‌داد که جمهوری اسلامی از خلیج فارس و تنگه هرمز، به عنوان سلاح جانشین برای به بن‌بست رسیدن گفت‌وگوها استفاده می‌کند.
 
این عادت تازه‌ای هم نیست. مهر سال ۱۳۶۲ «علی‌اکبر هاشمی رفسنجانی» رییس مجلس و نماینده رهبر ایران در شورای عالی دفاع بود که در خطبه‌های نماز جمعه تهران گفت: «ما با کشتی‌هایمان تنگه هرمز را نمی‌بندیم. ما یک دیوار آتش درست می‌کنیم با توپ‌های ۱۳۰ که خودتان می‌دانید چقدر داشته‌ایم. ما وقتی که روزی دو بار روی تنگه هرمز آتش درست کنیم، در خود بندرعباس اگر ما توپهای ۱۷۵ میلیمتری را که ۴۸ کیلومتر برد دارد، بگذاریم و گلوله‌هایش را وسط تنگه بیندازیم، چه کسی می‌تواند از آن تنگه عبور کند؟ ما تنگه هرمز را با کلاشینکف هم می‌توانیم ببندیم.»
 
۳۵ سال بعد آیت‌الله «علی خامنه‌ای» از طرح «بستن تنگه هرمز» که این بار توسط «حسن روحانی»، رییس‌جمهور وقت ارائه شده بود، استقبال کرد.
 
سی‌ام تیر ۱۳۹۷علی خامنه‌ای در دیدار با سفرای جمهوری اسلامی گفت: «سخنان رییس‌جمهور در سفر اخیر به اروپا مبنی بر اینکه اگر نفت ایران صادر نشود، نفت هیچ کشوری در منطقه صادر نخواهد شد، سخنانی مهم و حاکی از سیاست و رویکرد نظام است.»
 
حالا سپاه پاسداران جمهوری اسلامی، نفت‌کش یونانی را توقیف کرده است. وزارت خارجه یونان این اقدام را «دزدی دریایی» نامید.
 
«آیا می‌توان ادعای همکاری با قطر را جدی گرفت؟»
قطر به صورت دائمی و مستقیم، هرگونه برنامه یا حتی درخواست و گفت‌وگوی شفاهی با جمهوری اسلامی در زمینه میزبانی مشترک جام جهانی را رد کرده است. نخستین بار ششم شهریورماه سال ۹۰، در جریان سفر شیخ «حمدبن خلیفه آل ثانی»، امیر قطر به ایران سفر، موضوع ادعاهای مقامات ایران در مورد میزبانی مشترک به میان آمد. امیر قطر در پاسخ به سوال درباره احتمال همکاری دوحه و تهران برای برگزاری بهتر جام جهانی ۲۰۲۲ گفته بود: «ما نیازی به کمک کشورهای همسایه نمی‌بینیم. ولو این‌که این میزبانی، افتخار خاورمیانه خواهد بود.»
 
با این وجود ایران دست برنداشت. «محمد عباسی»، وزیر ورزش وقت ایران سال ۹۱ به «ایرنا» گفت: «فدراسیون فوتبال قطر رسماً درخواست کرده که ایران جهت برگزاری بهتر جام جهانی به این کشور کمک کند.»
 
آبان سال ۱۳۹۷، «بهرام افشارزاده»، دبیر شورای عالی ورزش کیش، گفته بود: «با اسپانسرهای مورد نظرمان برای ساخت‌وسازهای لازم در جزیره کیش به توافقات لازم رسیده‌ایم. هفته آینده قراردادهای همکاری در این زمینه منعقد می‌شود تا رسما اقدامات برای همکاری با قطری‌ها را آغاز کنیم.»
 
روزنامه ایران ورزشی در گزارشی که همان سال منتشر کرد، نوشته بود که بهرام افشارزاده در پاسخ به سوال خبرنگار این روزنامه مبنی بر مخالفت دولت قطر با میزبانی مشترک در کنار ایران گفته بود: «مگر دست آن‌هاست؟»
 
«غلامحسین مظفری» که در آن مقطع زمانی رییس هیات‌مدیره و مدیرعامل سازمان منطقه آزاد کیش بود، سال ۱۳۹۸ از جذب سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی برای تامین زیرساخت‌های میزبانی جام جهانی در این جزیره خبر داد. او همچنین «ستاد هماهنگی و پیگیری جام جهانی ۲۰۲۲ قطر» را تشکیل داد که به صورت مستقیم از منطقه آزاد کیش و وزارت ورزش، بودجه برای آمادگی میزبانی جام جهانی دریافت می‌کرد.
 
با این حال آبان سال ۱۳۹۷ «حسن الذوادی»، دبیر کمیته عالی پروژه‌ها و میراث جام جهانی ۲۰۲۲ قطر در گفت‌وگویی با خبرگزاری «ریانووستی» روسیه هرگونه احتمال میزبانی مشترک یا همکاری با کشورهای همسایه برای اسکان تیم‌ها یا میهمانان حاضر در این رقابت‌ها را رد کرد.
 
او گفته بود، کشورش قادر به تامین امنیت کامل برای این مسابقات است و نه دولت این کشور و نه فدراسیون جهانی فوتبال، میلی به تقسیم این میزبانی ندارند.
 
باز هم جمهوری اسلامی پا پس نکشید. پانزدهم فروردین ۱۴۰۱ «ابراهیم رئیسی»، رییس‌جمهور ایران در پیامی خطاب به امیر قطر، از آمادگی ایران برای «کمک به کشور قطر» برای میزبانی از این مسابقات خبر داد و «رستم قاسمی»، وزیر راه و شهرسازی جمهوری اسلامی نیز در دیدار با «جاسم بن سیف السلیطی» وزیر حمل و نقل و ارتباطات دولت قطر، از آمادگی کامل برای کمک به قطر در راه میزبانی صحبت کرد.
 
«چرا ایران در تمنای همکاری با میزبانان جام جهانی است؟»
تاکنون هیچ یک از ادعاهای مقامات جمهوری اسلامی در مورد مذاکره دولت قطر برای همکاری در میزبانی رقابت‌های جام جهانی فوتبال، از سوی مقامات این کشور تایید نشده است.
 
فروردین سال جاری سردار «احمدعلی گودرزی»، فرمانده مرزبانی کشورمان در نشست خبری با اصحاب رسانه، از دعوت رسمی قطری‌ها برای همکاری با فرماندهی انتظامی کل کشور در جام جهانی فوتبال خبر داد و البته مورد نقد کاربران ایرانی در فضای مجازی قرار گرفت. برخی برای او نوشته بودند که هنوز یک ماه از فاجعه پاشیدن اسپری فلفل به صورت زنان تماشاگر ایرانی در مشهد نگذشته که او ادعای مشارکت در برقراری امنیت در قطر را مطرح کرده است.
 
همین ادعا را سال ۱۳۹۶ سردار «حسین رحیمی»، رییس پلیس وقت تهران در دیدار با «سرگئی پلاخیخ»، رییس پلیس مسکو که به تهران سفر کرده بود، مطرح کرد.
 
رییس پلیس وقت تهران مدعی شد که نیروی انتظامی ایران احتمالاً در جریان رقابت‌های جام جهانی روسیه، به پلیس این کشور برای برقراری نظم کمک خواهد کرد. خبر اما در رسانه‌های ایران کمی تغییر کرد و برخی خبرنگاران تیتر زدند: «درخواست کمک پلیس روسیه از ایران.»
 
پای پلیس ایران به جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه نرسید. همان طور که نمی‌توان انتظار داشت قطر امنیت آب‌های مشترک در خلیج فارس را به قایق‌های تندروی سپاه پاسداران بسپارد.
 
 
نقل از سایت ایران وایر

در این رابطه