یک عمل و چند آمار

amarساعت 24 - بررسی کارشناسانه و ریزبینانه از کارنامه فعالیت سال نخست دولت سیزدهم چند ویژگی این دولت را به خوبی فاش می‌کند. این دولت به طور مثال و بر پایه رخدادهای یک‌ساله سازگاری درونی در برنامه‌های کلان ندارد و برخی باور دارند حتی برنامه‌ای نیز آماده نشده است. نشانه‌ها و مصداق‌های مفهوم در بالا نگاشته شده در این یک سال پرشمار و چشمگیر است. یکی از این ویژگی‌ها ساخت و پرداخت جزیره‌های آماری از سوی اعضای ارشد دولت و نیز وزیران ستادی در بخش واقعی اقتصاد است. به این ترتیب که هرگاه پای بررسی کارنامه دولت مستقر در میان است آمارها ناگهان نیرومند و بالنده می‌شوند و هرگاه پای تصمیم‌گیری درباره توزیع درآمدها پیش می‌آید ناگهان سوی دیگری از آمارسازی را به چشم می‌بینیم. به طور مثال رییس دولت به استناد آمارهایی که وزیر نفت به او می‌دهد از چند برابر شدن درآمدهای حاصل از صادرات نفت می‌گوید و پافشاری می‌کند که بهای نفت فروخته‌شده به کشورهای دیگر برخلاف دوره پیشین با شتاب و بهنگام دریافت شده است. این در حالی است که دیوان محاسبات نیز در تایید سخنان وزیر نفت و در گزارش تفریغ بودجه چهارماهه نخست سال ۱۴۰۱ تاکید کرده است: «میزان وصول حاصل از صادرات نفت‌خام و میعانات گازی و خالص گاز صادراتی نسبت به مدت مشابه سال قبل افزایش بیش از ۴۸۱ درصدی داشته است. به عبارت دیگر، می‌توان گفت منابع وصولی حاصل از صادرات نفت‌خام، میعانات گازی و خالص گاز صادراتی در چهارماهه نخست سال ۱۴۰۰ حدود ۱۱ هزار میلیارد تومان بوده که در چهار ماهه نخست سال ۱۴۰۱ به حدود ۶۶ هزار میلیارد تومان رسیده است که از افزایش چشمگیر حدود ۵ برابری حکایت دارد.» این در حالی است که رییس سازمان برنامه و بودجه در گفت‌وگو با یک سایت حکومتی و در پاسخ به پرسشی درباره دلایل پرداخت نشدن مستمری بازنشستگان می‌گوید: «همه دستگاه‌ها وظایف مشخصی در خصوص تامین منابع دارند که باید وظیفه خود را به طور کامل ایفا کنند. به عنوان مثال وزارت اقتصاد و دارایی تکالیفی از جمله اخذ مالیات‌ها را برعهده دارد، وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف بود که از معادن (حقوق مالکانه) درآمد ایجاد کند، وزارت نفت هم همین‌طور؛ وظیفه داشت که ۴۸۰ هزار میلیارد تومان تامین منابع می‌کرد که در ۵ ماه اول سال این درآمدها به نسبت پنج‌دوازدهم اتفاق نیفتاده است.»
این تناقض‌های آماری چرا اتفاق می‌افتد و چرا نرخ تورم سال ۱۴۰۰ در جایی نزدیک به ۴۰ درصد و در سخنان یک وزیر اقتصادی ۶۵ درصد و یک مقام دیگر ۶۰ درصد ارائه می‌شود. این ارقام و تناقض‌های آماری درباره متغیرهای دیگر نیز ادامه دارد. ساخت و پرداخت جزیره آماری و تناقض‌ها نشان می‌دهد رییس دولت باید حواسش جمع‌تر از گذشته باشد تا وزیران و معاونان نخواهند در روز مبادای خویش او را دور بزنند.