شب هولناک اوین؛ قوه قضائیه کشته شدن ۴ زندانی و وخامت حال ۴ زندانی دیگر از ۶۱ زخمی را تایید کرد/گفته های شاهدان

Atashsuzi-Evin

«چند ساعت پس از تیراندازی و آتش‌سوزی هولناک در اوین، همچنان سرنوشت شماری از زندانیان و بندهای این زندان ناروشن است. مقام‌های حکومت روایت‌های ضد و نقیض ارائه می‌دهند. قوه قضائیه کشته و زخمی شدن زندانیان را تایید کرد.»
خبرگزاری رسمی قوه قضائیه از چهار کشته ۶۱ مجروح خبر داده است. بنا بر این گزارش رسمی ۱۰ نفر از ۶۱ زخمی در مراکز درمانی بستری هستند «که حال ۴ نفر وخیم گزارش شده است».
منابع غیر رسمی شمار کشته‌شدگان را بیشتر اعلام کرده‌اند.
 
مرکز رسانه قوه قضاییه علت این حادثه را «بر اثر استنشاق دود ناشی از آتش سوزی‌ها» عنوان کرد. قوه قضائیه نوشته «هر چهار زندانی فوت شده جزو محکومین ناشی از سرقت» بودند. قوه قضائیه می‌گوید شماری از مجروحان «بستری»‌اند.
در برخی ویدیوها صدای تیراندازی و انفجار به گوش می‌رسد.
بلافاصله پس از انتشار این خبر بسیاری از شهروندان راهی خیابان‌های اطراف اوین شدند به طوری که مسیرهای منتهی به این زندان درون شهر تهران بند آمد.
اما قطعی یا اختلال شدید در دسترسی به اینترنت در محدوده زندان اوین و در شهر تهران، که توسط چند نهاد ناظر مستقل تایید شد، به نگرانی‌ها درباره وقایع جاری افزود.
 
«ادعای «فرار » و اخبار متناقض درباره «انفجار مین»
مرکز رسانه قوه قضائیه در اطلاعیه خود ادعا کرده شماری از زندانیان قصد «فرار» داشتند و آنها را «زندانیان جرایم خشن و خطرناک» معرفی کرده. این مرکز مدعی شده این زندانیان «با توجه به تمهیدات حفاظتی اتخاذ شده موفق به فرار نشدند.»
اخبار ضد و نقیضی درباره رفتن تعدادی از زندانیان روی مین در تپه‌های شمال زندان اوین منتشر شد. این خبر را نخستین بار، خبرگزاری فارس نزدیک به سپاه پاسداران منتشر کرد. اما شبکه شرق به نقل از یک مقام مطلع این گزارش را رد کرد.
در پی وقایع شنبه‌شب، گروه‌هایی از ماموران امنیتی و همچنین ماشین‌های آتش‌نشانی و امدادرسانی به سوی زندان اوین رفته‌اند و پس از آن منابع رسمی گفته‌اند که شرایط «در کنترل»شان است.
از شب گذشته برخی از زندانیان در تماس‌هایی کوتاه از سلامت خود خبر دادند. اما همچنان سرنوشت بسیاری از زندانیان خبری در دست نیست.
وبسایت روزنامه اعتماد در گزارشی نوشت «تعدادی از زندانیان بندهای ۷ و ۸ از زندان اوین خارج و به زندان دیگری (احتمالاً تهران بزرگ) منتقل شده‌اند.»
اعتماد نوشت «ساختمان این دو بند تخریب شده، سقف آن آسیب دیده و فعلاً قابل استفاده نیست.»
شب گذشته ایرانیان خارج کشور در فرانکفورت، برلین، لندن و تورنتو و چند شهر دیگر مقابل نهادهای رسمی کشورهای خارجی تجمع کردند.
این وقایع در نخستین روز از پنجمین هفته اعتراض‌ها پس از کشته‌شدن مهسا امینی در بازداشت پلیس جمهوری اسلامی روی داده است. بخشی از کسانی که در اعتراضات سراسری چهار هفته اخیر بازداشت شده‌اند در اوین زندانی هستند.
«روایت یک زندانی؛ چهار جنازه دیده شده. تعداد کشته‌ها بیشتر است»
یک زندانی شاهد رویدادهای دیشب در زندان اوین به بی‌بی‌سی فارسی گفت که در بهداری زندان چهار جنازه دیده شده که رویشان را پوشانده بودند. به گفته او با توجه به حجم تیراندازی‌ها تعداد کشته‌ها احتمالا بیشتر است و مشخص نیست که چه تعداد جسد به سردخانه زندان منتقل شده است.
 
به گفته این شاهد از صبح شنبه وضعیت بند هفت که عمدتا زندانیان جرایم مالی در آن نگهداری می‌شوند، متشنج بوده و درزندان شایع شده است که تعدادی از زندانیان از اوین خارج شده‌اند و به همین دلیل خیابان‌ها را بسته‌اند.
این شاهد گفته در جریان وقایع دیشب یک نگهبان به زندانیان گفته است«اوضاع خیلی خراب‌تر از آن چیزی است که فکر می‌کنید». به گفته او تعدادی از زندانیان در اثر شلیک گاز اشک‌آور در زندان حالشان بد شده و تعداد زیادی زخمی‌های تیراندازی با تفنگ ساچمه‌ای به بهداری منتقل شده‌اند. به گفته این شاهد تیر جنگی هم شلیک شده است.
«درباره ترکیب فعلی زندان اوین چه می‌دانیم؟»
بنابر گزارش اطلس زندان‌های ایران ساختار بندهای زندان اوین در طول زمان تغییر کرده است. در حال حاضر این بندها در زندان اوین وجود دارند: ۳۲۵ (روحانیت)، ۴ (بدون حکم قطعی و قرنطینه)، ۶ (خدماتی)، ۷ (اغلب مالی)، ۸ (احکام قطعی)، ۲۴۰، ۲۴۱، ۲۰۹، ۲الف و بند نسوان
این زندان عمدتا برای نگهداری متهمان و محکومان سیاسی، عقیدتی، مالی و روحانیون، نظامیان و مالی استفاده می‌شود.
وزارت اطلاعات و سپاه پاسدران دو بند ۲۰۹ و ۲الف را در اختیارند.
علاوه بر دو بند ۲۰۹ و دو الف، بازداشتی‌های اعتراضات اخیر عمدتا در بند شش که سابقا به بند ۳۵۰ مشهور بود، منتقل شدند.
به علت شمار زیاد معترضان بازداشت شده، بسیاری از دستگیر شدگان در سالن‌های بند چند طبقه ۲۴۰ در شمال زندان اوین و همچنین دیگر بندهای نیز نگهداری می‌شوند.
 قضاییه ایران با اعلام خبر کشته شدن دست کم چهار نفر در رویدادهای شنبه شب اوین گفته این زندانی‌ها «جزو محکومین ناشی از سرقت بودند که در زندان اوین دوران محکومیت خود را طی می کردند».
بنا بر این گزارش رسمی ۱۰ نفر از ۶۱ زخمی در مراکز درمانی بستری هستند «که حال ۴ نفر وخیم گزارش شده است».
قوه قضاییه مدعی شده است که در جریان درگیری و آتش‌سوزی شنبه شب در زندان اوین «تعدادی از زندانیان جرایم خشن و خطرناک، قصد فرار از زندان را داشتند که با توجه به تمهیدات حفاظتی اتخاذ شده موفق به فرار نشدند».
یک شاهد دیگر هم از داخل زندان به بی‌بی‌سی فارسی گفت که آثار گلوله و پینت بال بر دیوارهای بنیاد تعاون زندان دیده شده است.