مصطفی حسینی طباطبایی؛ ۸ سال زندان برای تفسیر متفاوت قرآن

Hosseini Tabatabaie Mostafa

مصطفی حسینی طباطبایی»، اسلام‌شناس و پژوهش‌گر قرآن و تعدادی از همراهانش توسط شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران به حبس‌های سنگین و محرومیت‌های اجتماعی محکوم شدند. بر اساس این احکام، مصطفی حسینی طباطبایی، ۸۷ ساله و همراهان او «عبدالحمید آسوده خلجانی»، «مجید ناصری»، «محسن رضوانی خالدی»، «کوروش موذنی»، «علیرضا بهادری‌نژاد»، «رضا رهنما» و «محمدحسین ابن‌الرضا»، مجموعا به ۲۸ سال حبس محکوم شدند.

از زمان صدور این احکام و ارسال آن به اجرای احکام، نگرانی‌ها درباره احتمال بازداشت و اجرای حکم ۸ سال زندان برای مصطفی حسینی طباطبایی افزایش یافته است.

فرد آگاهی که درباره این پرونده با «ایران‌وایر» گفتگو کرده، می‌گوید که مصطفی حسینی طباطبایی از بیماری قلبی و بیمار‌ی‌های مرتبط با کهولت سن رنج می برد و شاگردان او که هر کدام تحت فشار و برخی نیز با احکام سنگین زندان روبرو شده‌اند، نگران وضعیت او هستند.

***

اتهام شهروندان محکوم در این پرونده چیست؟
بر اساس اطلاعاتی که به دست ایران‌وایر رسیده، شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران به ریاست «ایمان افشاری» در ده ردیف اتهامی که عمدتا عقیدتی است، مصطفی حسینی طباطبایی را به‌عنوان متهم ردیف اول و عبدالحمید آسوده، مسئول سایت و از همراهان او را به‌عنوان متهم ردیف دوم، به ترتیب به هشت و پنج سال حبس محکوم کرده است. متهمان ردیف سوم تا هفتم هر یک به دو سال حبس تعزیری و ردیف هشتم نیز به ۵ سال حبس تعزیری محکوم شده‌اند.

بر اساس متن کیفرخواستی که دادستانی تنظیم کرده و نسخه‌ای از آن نیز به دست ایران‌وایر رسیده، متهمان این پرونده در مصادیق اتهامی نظیر «انکار ولایت امیرالمومنین علی»، «انکار ولایت مطلقه فقیه»، «نسبت شرک دادن به کسانی که ولایت اهل بیت را پذیرفته‌اند»، «نفی زیارت قبور»، «نفی توسل»، «غالی دانستن شیعیان»، «نفی علم غیب معصومین»، «نفی شهادت حضرت زهرا»، «نفی تقلید» و «رد اعتقاد به امام زمان»، محکوم شناخته شده‌اند.

فرد مطلعی که با ایران‌وایر گفتگو کرده، می‌گوید که مبنای صدور این احکام سنگین، مجموعه ویدیوهایی است که همراهان مصطفی طباطبایی از جلسات بحث شخصی و گفتگوهایی که با او داشته‌اند ضبط کرده‌اند. این محتوا در فضای اینترنت و شبکه‌های اجتماعی منتشر نشده است و صرفا بخش‌هایی از زندگی شخصی این افراد بوده است.

با این‌وجود، بنا به اسنادی که به دست ایران‌‌وایر رسیده، مبنای قضاوت دادگاه انقلاب و ادله‌ای که «ضابطین» یا همان بازجوها در اختیار دادگاه قرار داده‌اند، همان محتوای شخصی و جلسات متعدد بازجویی از عقاید شهروندان بازداشت شده است که مطابق قانون اساسی جمهوری اسلامی، پرسش از آن‌ها، مصداق «تفتیش عقاید» و ممنوع است.

بازداشت، شکنجه و سلول انفرادی برای کسب اعتراف
پرونده‌ مصطفی حسینی طباطبایی و شاگردانش که اطلاعات سپاه پاسداران نام آن را «موحدون» گذاشته از سال ۱۳۹۷ و در جریان حمله به منزل عبدالحمید آسوده، آغاز شده است. منبع مطلعی که با ایران‌وایر گفتگو کرده می‌گوید که ماموران در آن حمله و تفتیش منزل آسوده، از نزدیکان مصطفی حسینی طباطبایی، حدود ۲۰ هارد اکسترنال، چند لپ‌تاپ و وسایل الکترونیکی همه اعضای خانواده او را برده‌اند و تاکنون هیچ‌یک را پس نداده‌اند.

او می‌گوید که محتویات این هاردها، جلسات بحث و گفتگو مصطفی حسینی طباطبایی با شاگردانش بوده و اغلب آن‌ها در هیچ فضای عمومی و برای دیگران پخش نشده است: «از سال ۸۲، عبدالحمید آسوده مدیر وب‌سایت ایشان بوده. بارها در طی این سال‌ها آقای طباطبایی را بابت محتوایی که در سایت ایشان منتشر می‌شد احضار می‌کردند. این محتوا چندان هم مربوط به بندهای کیفرخواستی که امروز صادر شده نبوده است. در این سال‌ها، محدودیت‌های بسیاری برای ایشان و شاگردان‌شان ایجاد می‌کردند.»

او ادامه می‌دهد: «آقای طباطبایی، ۸۷ سال سن دارد. از ۶۰ سال پیش، درجه اجتهاد دارد. مطالعات و تحقیقاتی درباره دین‌داری و تشیع سنتی انجام داده و به این شکل از دین‌داری که امروز در جامعه ایران رایج است، انتقاداتی دارد. فعالیت‌های ایشان مذهبی بوده و طرفداران و خود ایشان نه کار مسلحانه کرده‌اند و نه به آن‌صورت، کار سیاسی!»

این فرد مطلع همچنین می‌گوید: «می‌گویند که عقاید ایشان ضاله است و ایشان از موحدون هستند و شیعیان را مشرک می‌دانند. در صورتی‌که آقای طباطبایی اصلا چنین دیدی ندارد که تشیع را مشرک بدانند، ولی نسبت به رفتارهایی که در جامعه وجود دارد، ایشان به غلو اعتراض دارد. ایشان به تبعیت کورکورانه از ولایت فقیه و ائمه شیعه انتقاد دارد. در بحث زیارت قبور و دادن صفات خدایی به بندگان خدا ، انتقاد دارند و این برای حکومت سنگین بوده است.»

روزهای هفده و هجده فروردین ۱۴۰۰، چهار تن از شاگردان مصطفی طباطبایی توسط اطلاعات سپاه در تهران بازداشت می‌شوند. آن‌ها بعد از حدود دو ماه، در خردادماه ۱۴۰۰ به قید وثیقه‌های یک میلیارد تومانی از زندان موقتا آزاد می شوند.

بنا به اطلاعاتی که به دست ایران‌وایر رسیده، عبدالحمید آسوده که حالا متهم ردیف دوم این پرونده و با پنج سال حبس روبروست، در مدت ۵۷ روز زندان انفرادی تحت شکنجه‌های روانی بسیاری قرار گرفته است.

او در ۴۰ روز اول دوران بازداشت خود از حق داشتن لباس تمیز محروم بوده است: «در ۴۰ روز اول نه‌تنها لباس تمیز به او ندادند، بلکه لباس زیر هم ندادند و او مجبور بود با لباسی که ۴۰ روز بر تن داشت نماز بخواند. ماه رمضان بوده و این مرد با خواندن قرآن در انفرادی خود را سرگرم می‌کرده ولی بازجو برای این‌که آزارش دهد، عینک او را می‌گیرد و برای یک هفته به او پس نمی‌دهد. چشم‌های آقای آسوده خیلی ضعیف است. نمره یک چشمش ۱۰.۵ و آن دیگری ۸.۵ است و زندگی بدون عینک عملا برای او امکان‌پذیر نیست.»

علاوه بر این فشارها بنا به گفته منبع مطلع ایران‌وایر، سایر شهروندان متهم این پرونده نیز تحت فشار بوده‌اند تا علیه استاد خود اعتراف کنند. از آن‌ها خواسته می‌شده که درباره عقاید مصطفی حسینی طباطبایی، «تک‌نویسی» بنویسند.

تک‌نویسی یکی از ابعاد غیرقانونی بازجویی در دستگاه‌های امنیتی جمهوری اسلامی است که در آن یک متهم علیه متهم دیگر اعتراف می‌کند و اگرچه مطابق قانون دستگاه قضائی اجازه استفاده از این محتوا علیه متهمان دیگر را ندارد، ولی عملا این اعتراف‌های اجباری و تحت فشار اخذ شده در تصمیم دادگاه برای محکومیت یا مدت حبس صادر شده برای فرد تاثیر دارد. مطابق قوانین ایران اعتراف اشخاص علیه فرد دیگر معتبر نیست و اگر این اعتراف تحت فشار و شکنجه گرفته شده باشد، درباره خود فرد هم قابلیت استناد در دادگاه ندارد.

بر اساس اطلاعاتی که به دست ایران‌وایر رسیده شاگردان آقای طباطبایی تحت فشار بوده‌اند که بگویند او از خارج پول گرفته و با «وهابیون» در ارتباط هستند. وهابیون، اصطلاحی است که جمهوری اسلامی معمولا در دستگاه پروپاگاندای خود از آن برای مرتبط دانستن گروه‌های مذهبی سنی به دولت عربستان سعودی استفاده می‌کند.

۲۳ روز بازجویی برای پیرمرد ۸۷ ساله
حدود یک سال پس از بازداشت و بازجویی همراهان مصطفی حسینی طباطبایی در فروردین تا خرداد ماه ۱۴۰۰، در اردیبهشت‌ماه امسال، ویدئویی جنجالی از آقای طباطبایی که در آن به مناظره با «آیت‌الله محمد حسینی قزوینی»، از روحانیون نزدیک به حکومت پرداخته بود، منتشر شد.

در آن ویدیو، طباطبایی در پاسخ به حرف‌های قزوینی، ادله خود برای عدم وجود دلایل کافی برای اثبات «امام زمان» را مطرح کرده بود. در پی انتشار این ویدیو، از خرداد تا مرداد ماه ۱۴۰۱ آقای طباطبایی و سایر افرادی که همراه با او در این پرونده مورد اتهام بودند، در دفتر نظارت و پیگیری در خیابان ایرانشهر در تهران به مدت ۲۳ جلسه مورد بازجویی قرار گرفتند.

فرد مطلعی که با ایران‌وایر گفتگو کرده، می‌گوید: « با این‌که در فروردین ۱۴۰۰ آقای طباطبایی را بازداشت نکردند ولی جلوی درب خانه‌اش دوربین گذاشتند و به او گفته بودند هر کس که برای نماز خواندن هم بیاید را دستگیر می‌کنیم. بعد از آن ویدیو اردیبهشت سال ۱۴۰۱ هم هر روز به مدت ۲۳ روز این پیرمرد را از تجریش به دفتر پیگیری وزارت اطلاعات می‌کشیدند و بعد ۴ یا ۵ ساعت بازجویی می‌کردند. ایشان وضعیت جسمی مناسبی ندارد و طی این مسافت و بازجویی پس دادن برایش بسیار مشکل بود. ۲۳ روز تمام عقایدش را تفتیش کردند. ایشان گمان می‌کرد که با این کار، فشارها روی شاگردانش کم‌تر می‌شود ولی در نهایت آن‌ها را به دادسرای شعبه ۳ مقدس اوین احضار کردند.»

او ادامه می‌دهد: «پرونده‌ها تابه حال چندین بار دست به دست شده و چند بازپرس و شعبه دادسرا عوض شده است. در نهایت قاضی ایمان افشاری در شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب حتی اتهامات را تغییر داده و با استناد به اختیارات خود، اتهام آن‌ها «تشکیل گروه غیرقانونی با قصد براندازی» مطرح کرده است.

او با تاکید بر این‌که دو جلسه دادگاه در هفده و بیست و پنجم مهرماه ۱۴۰۱ برگزار شده نیز می‌گوید: « در این مدت چهار سال، ۴۱ نفر از دوستان آقای طباطبایی بازجویی شده‌اند. برای ۲۸ نفر منع تعقیب صادر شده ولی ۸ نفر به دادگاه فرستاده شده‌اند. برای ۵ نفر، از جمله فرهاد بهبهانی هنوز پرونده مفتوح است.»

بنا به گفته این فرد آگاه، «حکم اکنون برای اجرای احکام ارسال شده و شاگردان مصطفی حسینی طباطبایی ۸۷ ساله به شدت نگران سلامتی» او هستند.

شاگردان او نزدیک به دو سال است از حق دیدن، نماز خواندن با او و شرکت در جلسات مذهبی مورد علاقه خود و حتی برگزاری مراسم افطاری در ماه رمضان با روش هایی سرکوبگرانه نظام جمهوری اسلامی، محروم بوده‌اند.