افزایش هزینه ها و کاهش درآمدها در بودجۀ عمومی ۲۲۴۳ هزار میلیارد تومانی - برخی مصوبات بودجه ای

budje روزنامه خراسان: بررسی بودجه سال آینده در شرایطی در مجلس به پایان رسید که گزارش ها حاکی از افزایش حدود ۸۰ هزار میلیارد تومانی سقف بودجۀ عمومی است. رقمی که البته نسبت به میزان بودجۀ عمومی، چندان زیاد نیست و به ۴ درصد آن نمی رسد. جزئیات این مسئله به همراه مصوبات مهم را در این گزارش مرور می کنیم. 
 
تغییرات کلان بودجه:
 
یکی از مهم ترین حساسیت ها دربارۀ بودجه، تغییرات سقف آن است؛ چرا که کار دولت را برای تأمین منابع یا انجام تعهدات، دشوار و زمینه را برای تعمیق کسری بودجه فراهم می کند. در این زمینه رهبر معظم انقلاب نیز در بخشی از بیانات خود در ۱۰ بهمن امسال، به لزوم پرهیز مجلس از تحمیل تعهد به دولت، بدون وجود منابع مالی مطمئن تأکید کرده بودند. 
 
افزایش ۸۰ هزار میلیارد تومانی سقف بودجه:
 
با این حال، گزارش ایرنا نشان می دهد که این مسئله، همچنان در خروجی مصوبات بودجه ۱۴۰۲ مجلس تا این مرحله دیده می شود، به طوری که سقف بودجۀ عمومی با رشد ۸۰ هزار میلیارد تومانی به ۲۲۴۳ هزار میلیارد تومان رسیده است. این گزارش، البته می افزاید افزایش هزینه های بودجه تنها اقدام نمایندگان در جریان اعمال تغییرات در لایحه بودجه نبوده و کاهش منابع پایدار دولت نیز در این میان رخ داده است. این افزایش هزینه ها در کنار کاهش درآمدها، عملاً بیش از ۱۰۰ هزار میلیارد تومان ناترازی را برای دولت ببار می آورد. موضوعی که یکی از مهم ترین عوامل رشد پایۀ پولی و ماندگاری تورم در ارقام بیش از ۴۰ درصد در سال های اخیر بوده است. گزارش مذکور می افزاید: مجلس در بخش هایی، منابع جدید درآمدی که از نگاه کارشناسی تحقق پذیر نیست، با هزینه های قطعی تعیین کرده است. 
 
افزایش تعهدات دولت:
 
طبق گزارش مذکور، نمایندگان مجلس در سویی دیگر، تعهدات دولت را، بخصوص در بخش فروش اوراق مالی، افزایش داده‌ اند، در حالی که بازپرداخت آن در توان مالی دولت نیست. بعنوان مثال، مجوز انتشار اوراق مالی به مبلغ ۵۰ هزار میلیارد تومان به بانک‌ های دولتی، در حالی به تصویب مجلس رسیده که دولت برای فروش اوراق مالی خود نیز با مشکل مواجه است. ضمن آنکه دولت در سال آینده، باید ۱۲ هزار میلیارد تومان سود اوراق به فروش رسیده  در دولت قبل را علاوه بر اصل آن، تسویه کند در حالی که منبعی برای آن پیش‌ بینی ‌نشده است. همچنین تعهد دیگری که مجلس برای دولت ایجاد کرده، افزایش حداقل ۷۰ هزار میلیارد تومانی از محل تهاتر نفت یا واگذاری سهام یا انتشار اوراق برای تأدیۀ بدهی‌ های سازمان تامین اجتماعی است. طبق مصوبۀ دیگر مجلس، با تغییر نحوۀ محاسبۀ نرخ سود ساده، مربوط به بدهی‌ های بانکی، تقریباً ۲۰۰ هزار میلیارد تومان بدهی‌ های دولت به بانک‌ ها و سازمان تأمین اجتماعی افزایش یافته است. نمایندگان مجلس همچنین، ۱۰۰ هزار میلیارد تومان به تسهیلات تکلیفی بانک‌ ها افزوده‌ اند که احتمالاً به اضافۀ برداشت بانک‌ ها و افزایش چاپ پولِ تورم‌ زا، منجر خواهد شد. 
 
پاسخ رسانۀ مجلس به ادعای افزایش سقف بودجۀ رسانه دولت:
 
شایان ذکر است که در مقابل ادعای رسانه های دولت مبنی بر افزایش سقف بودجه، خبرگزاری خانه ملت به این ادعاها تاکنون واکنش نشان داده است. نکتۀ مهمی که در این پاسخ دیده می شود، این است که تغییرات انجام شده نسبت به سقف بودجه، زیاد نیست. به گزارش خراسان، به عنوان مثال در گزارش ایرنا که به آن اشاره  کردیم، می توان مشاهده کرد که جمع تغییرات سقف بودجه به ۴ درصدِ سقف بودجۀ عمومی نمی رسد. گزارش ۱۱ اسفند تسنیم در این خصوص به نقل از خانه ملت، همچنین نشان می دهد که تغییرات انجام شده، با هدف رفع نقایص بودجه، جلوگیری از افزایش ناترازی هزینه های واقعی، در برابر درآمدهای غیر واقعی و نیز اصلاح ساختار بودجه انجام شده است. در این توضیحات تأکید شده است که با نهایی شدن مصوبات در مجلس، در گزارشی دقیق، میزان افزایش سقف بودجه ارائه خواهد شد. 
 
مهم ترین مصوبات بودجه ای مجلس:
 
گذشته از آمار و ارقام فوق، مهم ترین مصوبات بودجه ای مجلس را می توان به صورت خلاصۀ زیر بیان کرد: 
 
* اختصاص سهام عدالت به کلیۀ جاماندگان مشمول 
 
* سازمان هدفمندسازی یارانه ها و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مکلف هستند نسبت به ثبت نام افراد جدید متقاضی یارانه طبق ضوابط و مقررات اقدام کنند.  
 
* مجوز به وزارت صمت برای واردات خودروهای کارکرده با عمر کمتر از ۵ سال 
 
* وزارت صمت مکلف شد در صورت درخواست وزارت دفاع برای تولید انبوه انواع خودروهای سبک و سنگین و خودروهای با کاربری خاص، مجوزهای لازم را صادر کند. 
 
* بند مربوط به عرضۀ خودرو در بورس کالا از متن لایحه حذف شد. بر این اساس فرایند عرضۀ خودرو از طریق دولت و شورای رقابت اعمال می شود. 
 
* افزایش ۲۰ درصدی حقوق کارکنان، بازنشستگان و مستمری بگیران؛ حداقل حقوق ۷ میلیون و ۹۲۰ هزار تومان شد. 
 
* سقف خالص پرداختی متوسط ماهانه در سال از محل حقوق و مزایای مستمر و غیرمستمر و سایر پرداختی‌ ها از هر محل و تحت هر عنوان در سال ۱۴۰۲ در کلیه مناطق کشور ۵۵ میلیون تومان تعیین شد. 
 
* سنوات خدمت مورد قبول برای بازنشستگی تمام مستخدمین مرد و زن دارای حداقل مدرک کارشناسی معتبر در مشاغل اختصاصی در تمام صندوق‌ های بازنشستگی، اعم از لشکری و کشوری که در سال ۱۴۰۲ بازنشسته می‌شوند، در ‌صورت اعلام نیاز دستگاه و رضایت مستخدم، بدون رعایت شرط سنی، به مدت ٢ سال افزایش می‌یابد. 
 
* معافیت مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی، تحت عنوان حقوق و مزایا تا سقف ۱۰ میلیون تومان 
 
* به دولت اجازه داده شد، به منظور جبران کاهش قدرت خرید دهک‌ های پایین درآمدی، علاوه بر یارانۀ نقدی و معیشتی، کالابرگ الکترونیکی به مشمولان اختصاص دهد. 
 
* سوخت خودروهای بنزین سوز و گازسوز صرفاً از طریق کارت سوخت شخصی ارائه خواهد شد. در این خصوص وزارت نفت مکلف شد تدبیری اتخاذ کند که تا پایان ۶ ماه ابتدایی سال، حداقل ۹۰ درصد خودروهای بنزین سوز و ۹۵ درصد خودروهای نفت گاز- سوز، صرفاً از کارت های سوخت مختص خودرو استفاده کنند. 
 
* پرداخت یارانه بنزین به خانواده‌ های فاقد خودرو، منتفی شد. 
 
* تخفیف مالیاتی ۱۵ درصدی به خانواده ها برای تولد فرزند سوم به بعد 
 
* اختصاص ۲ میلیون تومان سهام به ازای تولد هر فرزند از سال ۱۴۰۲ 
 
* اختصاص یک قطعه زمین یا واحد مسکونی رایگان به خانواده‌ های دارای ۴ فرزند و بیشتر که سن فرزندان آن ها زیر ۲۰ سال باشد. 
 
* ارائه تسهیلات ۲۰۰ میلیونی قرض الحسنه ودیعه یا خرید مسکن به خانواده های فاقد مسکنِ دارای فرزند سوم یا بیشتر.