Uncategorised

درخواست آزادی اقتصاددان دربند

Zendan Evin
سنت نامه‌نگاری اقتصادی از دهه ۸۰ شروع شد، وقتی برخی منتقدان اقتصادی دولت خاتمی به شخص اول قوه مجریه نامه نوشتند و نسبت به پیوستن ایران به سازمان تجارت جهانی هشدار دادند. اکثر امضاکنندگان از دانشگاه شهید بهشتی بودند و پایه نامه را شخصیت‌های سیاسی همانند احمد توکلی شکل داده بودند.

به گزارش اکوایران، این سنت در نامه اقتصاددانان طرفدار اقتصاد آزاد ادامه یافت و آنها پس از شکل‌گیری مجلس هفتم که از قضا برخی چهره‌های آن هسته اصلی امضاکنندگان نامه انتقادی به دولت خاتمی بودند اقدام به انتشار نامه‌ای سرگشاده کردند. در دولت محمود احمدی‌نژاد، نامه‌نگاری اقتصاددانان به دولت و مردم تقریبا تبدیل به یک رویه رایج شد و از آن زمان بیانیه جمعی بیش از قبل مورد توجه مطبوعات و حتی افکار عمومی قرار گرفت. اما در تمامی این دوران، نامه‌هایی با رویکردها و اهداف متفاوت حداقل در یک نکته اشتراک داشتند: امضاکنندگان از نحله‌های خاصی بودند. کمتر نامه‌ای بود که امضای چهره‌هایی از طیف‌های متفاوت اقتصادی را داشته باشد. به همین دلیل رسانه‌ها یک تقسیم‌بندی لفظی نهاد‌گرایی و اقتصاد آزاد داشتند که در آن نامه‌نویسان را زیر این عنوان‌های کلی جا می‌دادند.

چنین تقسیم‌بندی‌‌ای به این واسطه بود که چهره‌های مختلف اقتصادی ایران با تعریف یک مرزبندی غیررسمی حاضر نبودند اسم خود را کنار برخی چهره‌ها قرار دهند. در دو دهه گذشته به تعداد انگشتان یک دست نیز نمی‌توان بیانیه‌هایی یافت که در آن چهره‌های اقتصادی مطرح دو طیف حاضر به این شده باشند که نامشان را کنار هم قرار دهند. اما دیروز ۱۶ آبان یک نقطه عطف در سنت نامه‌نگاری اقتصادی رخ داد. اقتصاددانان طیف‌های مختلف فکری در ایران که حتی در تمامی این سال‌ها با یکدیگر منازعه فکری علنی داشته‌اند، حاضر به امضای یک بیانیه مشترک شده‌اند؛ بیانیه‌ای که علت آن بازداشت یک اقتصاددان است. چهره‌های مختلف اقتصادی و دانشگاهی کشور در نامه‌ای آزادی دکتر داود سوری را مطالبه کرده‌اند. اقتصاددانی که نهم آبان در منزلش بازداشت شد و از قرار معلوم به اوین منتقل شده است.

در نامه‌ای که امضای بیش از ۳۴۰ تن را دارد، با ابراز تاسف از بازداشت این اقتصاددان، به خدمات سوری در حوزه‌های مختلف از جمله فقر و نابرابری اشاره شده است. امضاکنندگان با تصریح این نکته که جایگاه چهره‌هایی همانند دکتر سوری زندان نیست، خواستار آزادی او شده‌اند. در میان امضاکنندگان نام برخی اقتصاددانان مشهور ایران در جهان نیز مشاهده می‌شود. هاشم پسران اقتصاددان شهیر ایرانی که در برخی سال‌ها به عنوان نامزد نوبل اقتصاد از سوی برخی رسانه‌های معتبر معرفی می‌شد از جمله این افراد است. علاوه بر مشارکت چهره‌های مطرح اقتصادی ایران در جهان، بسیاری از چهره‌های اقتصادی داخل کشور نیز از امضا‌کنندگان این نامه هستند.

با وجود آنکه دکتر داود سوری در طیف‌بندی رسانه‌ای در زمره اقتصاددانانی قلمداد می‌شود که در سمت جریان طرفدار اقتصاد آزاد قرار می‌گیرد، اما بسیاری از اقتصاددانان مرسوم به نهادگرا خواستار آزادی او شده‌اند. برجسته‌ترین این چهره‌ها دکتر فرشاد مومنی، عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد علامه طباطبایی، است. در کنار دکتر فرشاد مومنی، نام محسن رنانی، عباس شاکری و علی عرب مازار یزدی نیز به چشم می‌خورد؛ شخصیت‌های ممتاز نهادگرایی در اقتصاد ایران که خواستار آزادی همکار خود از زندان شده‌اند. موسی غنی‌نژاد، محمد طبیبیان، محمد‌مهدی بهکیش، مسعود نیلی، فرهاد نیلی و حسن درگاهی نیز که به اقتصاددانان طرفدار اقتصاد آزاد مشهورند، از دیگر چهره‌های امضا‌کننده نامه هستند. امضای این دو طیف پای یک نامه، از جنس اتفاق‌های کمتر‌تکرار‌شده در اقتصاد ایران است. مطالبه مشترک این دو گروه برای تحقق یک خواست شهروندی، از منظر برخی چهره‌های رسانه‌ای نمایش اتحاد اخلاقی در ایران است.

اقتصاددانان ایرانی نشان دادند با وجود همه مرز‌بندی‌های فکری و اختلاف‌نظرهای جریانی در اقتصاد، در حوزه اجتماعی و رعایت برخی حقوق اصولی شهروندی اتفاق نظر دارند و حاضرند برای تحقق آنها بر این اختلافات فکری چشم ببندند. در کنار اقتصاددانان، برخی چهره‌های اقتصادی نیز حاضر به امضای نامه شده‌اند. محمد ستاری‌فر و مسعود روغنی زنجانی دو چهره‌ای هستند که تجربه ریاست بر سازمان برنامه و بودجه را دارند. این دو نیز با وجود دو رویکرد متفاوت در عرصه سیاستگذاری، نامه درخواست آزادی دکتر سوری را امضا کرده‌اند. علاوه بر این چهره‌های پیشکسوت، بسیاری از اقتصاددانان جوان و صاحب سبک در اقتصاد ایران از دانشگاه‌های مختلف، اعم از تهران، شریف، فردوسی مشهد و... متن این نامه را امضا کرده‌اند. در این نامه حتی نام جامعه‌شناسان ایرانی که منازعه تاریخی با اقتصاددانان دارند به چشم می‌خورد. حمیدرضا جلایی‌پور از جمله چهره‌هایی است که با امضای نامه، بر درخواست آزادی دکتر سوری تاکید کرده است.

مشارکت فعالان اقتصادی، دانشجویان و روزنامه‌نگاران از رسانه‌های مختلف هم جلوه دیگری از این اتحاد اخلاقی است. به نظر می‌رسد مشارکت طیف‌ها و صنف‌های مختلف دو علامت دارد. علامت نخست به جامعه است که تاکید دارد ایران امروز نیاز به همدلی و همراهی دارد، و علامت دوم به سیاستگذار است که در برهه باز هم حساس کنونی، باید بیش از قبل روی وجوهی تمرکز داشت که به همگرایی منجر می‌شود نه واگرایی. بازداشت چهره‌های مطالبه‌گر و دغدغه‌مند، چه اقتصاددان و چه غیراقتصاددان، و معترضان، چه دانشجو و چه افراد عادی، نمی‌تواند در مسیر همگرایی باشد.
متن نامه ۳۴۹ تن برای آزادی دکتر داود سوری

خبر بازداشت جناب آقای دکتر داود سوری، اقتصاددان قابل‌احترام، موجب تاثر عمیق جامعه اقتصاددانان کشور است. دکتر سوری طی عمر پربرکت علمی خود، خدمات بسیار ارزشمندی انجام داده است؛ به‌خصوص تحقیقات متعدد و جدی ایشان در حوزه فقر و نابرابری، سیاستمداران و سیاستگذاران داعیه‌دار فقرزدایی و تحقق عدالت اجتماعی را مرهون یافته‌های تجربی برآمده از مطالعات آماری ایشان کرده است. جای بسی تاسف است که جایگاه چنین چهره فرهیخته و ارزشمندی، به جای صدرنشینی در محافل تصمیم‌گیری در مورد رفاه ایرانیان، در کنج زندان است. ما ضمن ابراز نگرانی از تداوم بازداشت این دانشمند متعهد، خواستار آزادی ایشان هستیم.

دنیای اقتصاد :